Historia Akcji Demokracji › Historie kampanii

Historia kampanii · 2018-2026

Własny apel i własny sztab: Nasza Demokracja od 2018 roku

W kwietniu 2018 roku uruchomiliśmy Naszą Demokrację, platformę, na której każda osoba może założyć apel i zebrać pod nim podpisy. Wokół niej wyrosły Akademia Kampaniowania, Letnia Akademia Akcji w Zegrzu, społeczne sztaby i kursy Ulex, a z nich lokalne kampanie od Pleszewa po Pilchowice. W 2023 roku ruch liczył około pół miliona osób, w 2025 roku w stałym kontakcie z Akcją było 620 tysięcy.

Letnia Akademia Akcji, 2022
Letnia Akademia Akcji, 2022. Fot. archiwum Akcji Demokracji

W liczbach

osób wypełniło ankietę o priorytetach ruchu w 2018 roku
7229
podpisów pod apelem Moniki Mamulskiej na Naszej Demokracji do 3.09.2018
75 000
oddolnych kampanii wspartych przez zespół do stycznia 2022
ponad 400
osoby z ruchu na kursach Ulex w 2023 roku; 22 kolejne w latach 2024-2025
24
osób w stałym kontakcie z Akcją w 2025 roku; ok. pół miliona w 2023
620 000

2018. Platforma, pierwsze apele i ankieta 7229 osób

16 kwietnia 2018 roku zaprosiliśmy ludzi z naszego ruchu do zakładania własnych apeli na stronie NaszaDemokracja.pl. Trzy dni później pisaliśmy o Bartoszu, któremu do 5 tysięcy podpisów pod apelem o wycofanie przez Decathlon myśliwskich produktów dla dzieci brakowało niewiele, a sklep zdążył już wycofać większość z nich, na przykład kamizelki. Do 3 września 2018 roku 75 tysięcy osób poparło apel Moniki Mamulskiej o to, by dzieci z niepełnosprawnościami z nauczaniem indywidualnym mogły uczyć się w szkole; pierwsze 40 tysięcy podpisów dostarczyliśmy w ostatnim tygodniu sierpnia; apel żądał doprecyzowania rozporządzeń MEN z sierpnia 2017 roku, a odpowiedzi ministerstwa w naszych źródłach nie ma. W maju 2018 roku liczyliśmy, że utrzymanie strony i wsparcie zespołu kosztuje ponad 5 tysięcy złotych miesięcznie, i prosiliśmy 270 osób o 20 złotych co miesiąc, żeby podwoić pomoc dla osób prowadzących kampanie. Pisaliśmy wtedy o ponad pół tysiącu kampanii z ostatniego roku i o ponad czterdziestu, które zespół wsparł aktywnie, m.in. o uchwale antysmogowej dla Opolszczyzny.

Wiosną 2018 roku ankietę o priorytetach ruchu wypełniło 7229 osób. Na pierwszym miejscu postawiły obronę instytucji demokratycznych, dalej wybory samorządowe, walkę z rasizmem i ksenofobią oraz prawo do aborcji i edukację seksualną. Wśród rzeczy, na których Akcja powinna się skupić, drugie miejsce zajęło organizowanie lokalnych grup aktywistek i aktywistów. Z platformy zaczęły korzystać organizacje: w 2019 roku Stowarzyszenie Interwencji Prawnej założyło apel przeciw deportacjom dzieci, w maju 2020 roku Wolne Sądy list solidarności z sędziami Sądu Najwyższego, a w 2021 roku apel Joanny Zalewskiej do Polskiego Czerwonego Krzyża podpisały 12 153 osoby.

Społeczny sztab wyborczy na Kongresie Kobiet w Poznaniu, wrzesień 2023
Społeczny sztab wyborczy na Kongresie Kobiet w Poznaniu, wrzesień 2023. Fot. archiwum Akcji Demokracji

2021-2022. Akademia Kampaniowania i Dni Otwarte

W 2021 roku przeprowadziliśmy pierwszą Akademię Kampaniowania dla 30 osób z całej Polski. 9 lipca 2021 roku adwokatka Karolina Gierdal z kolektywu SZPILA poprowadziła nasz webinar o prawach na demonstracji i kontakcie z policją. Od października 2021 roku, z dotacji programu Aktywni Obywatele (Fundusz Krajowy), zaplanowaliśmy na 12 miesięcy Akademię dla co najmniej 30 osób, konsultacje dla 25 i wsparcie pierwszych kampanii dla 10; pisaliśmy wtedy o „zainicjowanym niedawno obszarze wspierania aktywizmu lokalnego”.

27 stycznia 2022 roku zorganizowaliśmy pierwszy Dzień Otwarty online, z tłumaczeniem na polski język migowy. Karolina Skowron mówiła o wartościach, Bogumił Kolmasiak o modelu kampaniowania, Piotr Cykowski o programie Akademii, a Anna Tomaszewska o wspieraniu apeli na Naszej Demokracji. Do drugiej Akademii, pięciu weekendów online od 2 kwietnia do 5 czerwca 2022 roku, zgłoszenia przyjmowaliśmy do 20 lutego; zaproszenie nagraliśmy także w PJM. Pisaliśmy wtedy, że wsparliśmy już ponad 400 oddolnych kampanii. Krzysztof Skwara z Zorientowanego Krakowa, absolwent pierwszej edycji, poprowadził z poznanymi w Akademii Angeliką i Pauliną kampanię przeciw małopolskiej uchwale uderzającej w osoby LGBT+.

2022. Letnia Akademia Akcji w Zegrzu i kampanie, które z niej wyrosły

W ostatni weekend września 2022 roku w Zegrzu pod Warszawą spotkały się osoby działające m.in. w Gdańsku, Izabeli, Krakowie, Michałowie, Siedlcach, Starachowicach, Poznaniu, Rzeszowie, Warszawie i Wrocławiu. Zaplanowaliśmy tam ogólnopolską akcję „Kartka dla Czarnka”, przeprowadzoną w Dzień Nauczyciela pod kuratoriami.

Z Akademii wyszły konkretne lokalne kampanie. Lucyna z Pleszewa zebrała ponad 300 podpisów, zorganizowała trzy wydarzenia z seniorkami i młodzieżą, a z ekspertem Rowerowego Poznania opracowała rekomendacje rowerowe, które wysłała burmistrzowi Arkadiuszowi Ptakowi; w styczniu 2023 roku ruszyły konsultacje z mieszkańcami. Natalia z Tarnowa pod hasłem „Nie koście kultury” rozdawała pocztówki do prezydenta miasta. Marta ze Starachowic zrobiła happening pod schodami wyremontowanymi niezgodnie z ustawą o dostępności, spacer z wózkami i naklejki o demokracji lokalnej. Kalina, uczennica i najmłodsza uczestniczka, zebrała 600 podpisów do pomorskiej kuratorki o obowiązkowe szkolenia kadry z przeciwdziałania przemocy. Klaudia przeprowadziła kampanię #NieMijaMi o orzecznictwie niepełnosprawności i doręczyła podpisy pełnomocnikowi rządu Pawłowi Wdówikowi. Zdzisław z Bochni założył apel „Stop finansowej inwigilacji!”, a Iga, Maryla i Renata z Wrocławia, Olecka i Miasteczka Krajeńskiego zebrały prawie 3 tysiące podpisów o zmianę Kodeksu Etyki Reklamy w sprawie reklam mięsa. Po katastrofie na Odrze apel Roberta Rienta o uznanie rzeki za osobę prawną podpisało do listopada 2022 roku ponad 8 tysięcy osób; pokryliśmy część kosztów billboardu we Wrocławiu, strony osobaodra.pl i filmu dokumentalnego, który miał premierę 22 grudnia 2022 roku. 12 grudnia 2022 roku w klubie Radiotelewizja Dominik Puchała poprowadził panel „Działaj lokalnie, działaj globalnie” z Renatą Jakóbczyk, Anną Schmidt-Fic, Klaudią Lewandowską i Lucyną Roszak.

2023-2025. Sztaby, KORD i kursy Ulex

W kwietniu 2023 roku Jakub Kocjan reprezentował nas na Kongresie Obywatelskich Ruchów Demokratycznych, gdzie w panelu o młodych mówił o praworządności. Latem ruszyły społeczne sztaby wyborcze z własnym szkoleniem i materiałami; we wrześniu 2023 roku jednej soboty byliśmy na Marszu Wyzwolenia Zwierząt, marszach równości w Lublinie i Katowicach, Kongresie Kobiet w Poznaniu i potańcówce na Pradze Północ. Melania z Warmii i Mazur oraz Dariusz z Wielkopolski chodzili od drzwi do drzwi, Ania prowadziła grupę w Lubuskiem na Dniach Pomidora, a Wojtek z Olsztyna planował akcję rowerową „Jedziemy po demokrację”. Jesienią 2023 roku ruch liczył około pół miliona osób.

W 2023 roku dzięki współpracy z katalońskim Ulex Project, w programie Erasmus+ z Col-lectiu Eco-Actiu, 24 osoby z ruchu przeszły kursy z prowadzenia szkoleń, zrównoważonego aktywizmu i organizowania; w lutym 2024 roku prowadziliśmy już cykl szkoleń online dla sztabów. W latach 2024 i 2025 na kursy do Hiszpanii i Węgier pojechało 11 osób wolontariackich i 11 z zespołu. W 2025 roku nasze kanały docierały do 620 tysięcy osób, które wybrały kontakt z Akcją.

2026. Apele lokalne i poradnik petycji

W 2026 roku Nasza Demokracja była miejscem spraw, które nie przebijają się do ogólnopolskich mediów. 1 kwietnia, w Dzień Bobra, razem ze Stowarzyszeniem Nasz Bóbr poszliśmy pod RDOŚ w Gdańsku z podpisami przeciw niszczeniu tam na 160 ciekach Pomorza. 5 maja we wrocławskiej Barbarze zorganizowaliśmy panel o zakazie fajerwerków z radną Anną Kołodziej i dr. Robertem Maślakiem, po tym jak wojewoda odrzuciła uchwałę. Tęczowy Sanok założył apel o odwołanie kierownika USC w Gawłuszowicach, który w piśmie urzędowym deklarował, że przepisów przestrzega tylko wtedy, gdy są zgodne ze Słowem Bożym. Mieszkanki i mieszkańcy znad Bobru apelowali o ukaranie winnych osuszenia zbiornika w Pilchowicach, gdzie zginęły tysiące ryb; 8 lipca prokuratura wszczęła śledztwo. Marcel bronił zabytkowych Błoni na Kamionku przed poszerzeniem jezdni z 4,5 do 14 metrów (750 podpisów), a podobny apel w Wawrze zebrał ponad 4 200 podpisów, po czym rada dzielnicy zakończyła projekt drogi przez Mazowiecki Park Krajobrazowy. Pasażerki i pasażerowie linii 113 prosili prezydenta Torunia o przystanek na placu św. Katarzyny.

Doświadczenie z setek kampanii spisaliśmy w poradniku petycji. Część druga, „Jak wygrać kampanię. Petycja to dopiero początek”, uczy wybrać cel i adresata z imienia i nazwiska, zorganizować pikietę i doręczenie, a liczbę podpisów traktować jako środek, nie cel. Część trzecia pokazuje, jak pisać maile do osób, które podpisały: krótko, z prośbą na początku, a zespół Naszej Demokracji sprawdza każdy mail przed wysyłką.

Co z tego wyszło

Adresaci apeli z platformy reagowali najczęściej wtedy, gdy decyzja należała do jednej firmy albo jednego urzędu. Decathlon w kwietniu 2018 roku wycofał większość myśliwskich produktów dla dzieci, zanim apel Bartosza doszedł do 5 tysięcy podpisów; Sejmik Opolski przyjął w 2018 roku uchwałę antysmogową; burmistrz Pleszewa Arkadiusz Ptak po rekomendacjach Lucyny otworzył w styczniu 2023 roku konsultacje; prokuratura 8 lipca 2026 roku wszczęła śledztwo w sprawie Pilchowic, a rada dzielnicy Wawer po ponad 4 200 podpisach zakończyła projekt drogi przez Mazowiecki Park Krajobrazowy. Ministerstwo Edukacji na 75 tysięcy podpisów pod apelem Moniki Mamulskiej z 2018 roku w naszych źródłach nie odpowiedziało. Nie wiemy też, co zrobili prezydent Tarnowa, pomorska kuratorka, pełnomocnik rządu Paweł Wdówik, Rada Etyki Reklamy, RDOŚ w Gdańsku, wójt Gawłuszowic ani prezydent Torunia, a o losie apelu o Odrę jako osobę prawną nasze wpisy milczą. Platforma działa nieprzerwanie od 2018 roku i korzystają z niej zarówno pojedyncze osoby, jak Marcel z Kamionka, jak i OKO.press, Tęczowy Sanok czy Fundacja Asymetryści; 30 października 2026 roku dwa najwyżej wyświetlane apele miały 6 265 i 9 024 podpisy. Akademie Kampaniowania z lat 2021-2022 skończyły się razem z projektem, a z lokalnego organizowania zostały społeczne sztaby, szkolone od 2024 roku, i poradnik petycji w trzech częściach, który uczy wybierać adresata z imienia i nazwiska.

Źródła

Inne historie kampanii

Cała historia Akcji