Historia Akcji Demokracji › Historie kampanii

Historia kampanii · 2018-2026

Klimat: od #węglowePZU do planu ratunkowego po powodzi

Od 2018 roku prowadzimy kampanie klimatyczne: najpierw wobec ubezpieczycieli węgla (Generali, PZU) i polityków przed COP24, potem o Alarm Klimatyczny w Senacie, cel 65 procent redukcji emisji, klimatyczny KPO i odblokowanie wiatraków. Po powodzi w 2024 roku poparliśmy apel naukowców o klimatyczny plan ratunkowy, a w 2025 roku domagaliśmy się prawa do bezpiecznej wody. Część tych kampanii wygraliśmy (zasada 10H zniesiona, „ekogroszek” nazwany ekościemą publicznie), część przegraliśmy (Rada Europejska przyjęła 55 procent zamiast 65).

Baner 500 m² „DUDA = WĘGIEL, SUSZA, POWÓDŹ” na placu Konstytucji, 9 lipca 2020
Baner 500 m² „DUDA = WĘGIEL, SUSZA, POWÓDŹ” na placu Konstytucji, 9 lipca 2020. Fot. archiwum Akcji Demokracji

W liczbach

podpisów pod apelem #węglowePZU w trzy tygodnie (sierpień 2018)
7 000+
podpisów pod apelem „Wybieram OZE” (stan 19.08.2019)
16 958
baner „DUDA = WĘGIEL, SUSZA, POWÓDŹ” na placu Konstytucji, 9.07.2020
500 m²
podpisów pod międzynarodowym apelem #NoECT (stan 27.02.2021)
237 593
podpisów „Ekogroszek to ekościema” doręczonych 21.12.2021
3 500+

Ubezpieczyciele węgla: Generali i #węglowePZU (2018)

14 lutego 2018 roku uruchomiliśmy apel do Generali, które od 2013 roku ubezpieczyło w Polsce osiem projektów węglowych, w tym rozbudowę elektrowni w Opolu (dane z raportu Unfriend Coal). W marcu demonstrowaliśmy pod siedzibą firmy, a zarząd niespodziewanie wyszedł do nas i zaprosił na rozmowy o inwestycjach w węgiel.

Latem ruszyła kampania #węglowePZU przeciw ubezpieczaniu budowy elektrowni Ostrołęka C. W trzy tygodnie apel podpisało ponad 7 tysięcy osób. 30 sierpnia 2018 roku aktywistki i aktywiści rozmawiali z klientami pod oddziałem PZU przy al. Jana Pawła II w Warszawie, a w ostatni weekend września rozdaliśmy tysiące ulotek przy odbiorze pakietów na PZU Maraton Warszawski. Grupa osób z ruchu przebiegła maraton w czarnych koszulkach z czarnymi flagami. Ulotkę do rozmów ze znajomymi przygotowała Marta Przybył. W 2021 roku wróciliśmy do PZU razem z Fundacją „Rozwój TAK, Odkrywki NIE” i Rodzicami dla Klimatu: 9 czerwca opublikowaliśmy apel o wycofanie się z ubezpieczania odkrywek Turów i Bełchatów przed walnym zgromadzeniem 16 czerwca.

COP24, „Poproszę OZE” i rok wyborczy (2018-2019)

2 listopada 2018 roku uruchomiliśmy profil Akcja Klimat. 29 listopada zaczęliśmy zbierać podpisy pod apelem „Wybieram OZE” do liderek i liderów partii o plany przejścia na prąd w 100 procentach z odnawialnych źródeł do 2050 roku; do sierpnia 2019 roku podpisało go 16 958 osób. 2 grudnia 2018 roku, w dniu otwarcia szczytu COP24, w Szybie Prezydent w Chorzowie zorganizowaliśmy happening „Klimat? Czarno to widzę!”. Kilkadziesiąt osób obracało chmury pomalowane z jednej strony na czarno, z drugiej na zielono, w akcji przygotowanej pod kierunkiem art-aktywistki Magdy Staroszczyk. Równolegle odbyły się wydarzenia w Elblągu, Michałowicach, Toruniu, Osielsku, Wrocławiu, Poznaniu i Bielsku-Białej.

Przed wyborami parlamentarnymi 2019 roku zadaliśmy kandydatkom i kandydatom jedno pytanie: czy Polska powinna jak najszybciej odejść od węgla. Odpowiedzi 15 osób z PSL, KO i Lewicy nagraliśmy na stronie chronmyklimat.akcjademokracja.pl, a kandydaci PiS nie odpowiedzieli na zaproszenia. Apel „Chrońmy klimat, chrońmy Polskę” podpisało 2285 osób. W nocy z 9 na 10 października wyświetliliśmy pytania na Ministerstwie Energii („Czy tu będzie rządzić węgiel?”), siedzibie PGE i Pałacu Kultury. 11 grudnia 2019 roku, przed szczytem Rady Europejskiej, aktywiści i aktywistki w strojach Mikołajów przynieśli do KPRM kilkaset osobistych listów do premiera Morawieckiego o poparcie neutralności klimatycznej do 2050 roku.

Alarm Klimatyczny, Siemens i baner 500 m² (2020)

17 stycznia 2020 roku, po odrzuceniu przez Sejm uchwały o kryzysie klimatycznym, zaapelowaliśmy do Senatu o Alarm Klimatyczny; do marca apel podpisało 4388 osób. 29 września zjedliśmy Lunch dla Klimatu pod Ministerstwem Klimatu, a przez październik aktywistki i aktywiści jedli śniadania pod biurami senatorów i senatorek z Komisji ds. Klimatu. W lutym włączyliśmy się w międzynarodową kampanię wobec Siemensa, który dostarczał sygnalizację kolejową dla kopalni Adani w Australii: 5 lutego pod siedzibą firmy przy ul. Żupniczej w Warszawie przekazaliśmy prawie 4000 podpisów z Polski, a łącznie apel podpisało ponad 300 tysięcy osób w siedmiu krajach.

9 lipca 2020 roku, trzy dni przed drugą turą wyborów prezydenckich, rozwinęliśmy na placu Konstytucji baner 500 m² „DUDA = WĘGIEL, SUSZA, POWÓDŹ” i uruchomiliśmy stronę katastrofa2030.pl. Film z akcji obejrzało w kilkadziesiąt godzin ponad 100 tysięcy osób. W grudniu domagaliśmy się od premiera głosowania za celem 65 procent redukcji emisji do 2030 roku; 9 grudnia doręczyliśmy do KPRM 2940 podpisów. Rada Europejska przyjęła 55 procent.

KPO, traktat energetyczny i „ekościema” (2021-2022)

W konsultacjach Krajowego Planu Odbudowy w 2021 roku ankietę o priorytetach wypełniło 2370 osób, a postulaty klimatyczne (żadnego wsparcia dla węgla, gazu i ropy, priorytet dla OZE) poparło 3971 osób. Z Climate Action Network Europe zbieraliśmy podpisy pod apelem #NoECT o wyjście z Traktatu Karty Energetycznej; w lutym 2021 roku licznik pokazywał 237 593 podpisy. 21 grudnia 2021 roku razem z ClientEarth i Polskim Alarmem Smogowym przekazaliśmy ministrze Annie Moskwie ponad 3500 podpisów pod apelem „Ekogroszek to ekościema”. 23 lutego 2022 roku klientki i klienci Taurona, PGE, Enei i Polenergii złożyli z Frank Bold zawiadomienia do UOKiK przeciw kampanii, która obwiniała politykę klimatyczną UE za 59 procent ceny prądu, gdy uprawnienia do emisji odpowiadały za około 20 procent.

Wiatraki, nowa większość i powódź (2023-2026)

16 stycznia 2023 roku uruchomiliśmy apel o zniesienie zasady 10H, a 25 stycznia z Greenpeace, ClientEarth, Rodzicami dla Klimatu i Młodzieżowym Strajkiem Klimatycznym domagaliśmy się tego na wspólnej konferencji. W maju współtworzyliśmy koalicję Kobiety Przeciwko Ubóstwu Energetycznemu (według raportu IBS 350 tysięcy gospodarstw prowadzonych przez samotne kobiety doświadcza ubóstwa energetycznego). Przed wyborami 2023 roku objechaliśmy województwa z kampanią „Nowa większość dla klimatu”, w tym Gdańsk 22 września i Pleszew, i poparliśmy Manifest 100 dni Koalicji Klimatycznej. 6 grudnia podpisaliśmy apel organizacji o pilną ustawę wiatrakową do nowej większości.

W 2024 roku żądaliśmy wiadomości o klimacie w mediach publicznych na równi z pogodą, z 82 organizacjami napisaliśmy do ministry Hennig-Kloski o ochronę całej Puszczy Białowieskiej, a z ponad 200 organizacjami do premiera Tuska o poparcie Prawa o Odbudowie Natury przed głosowaniem 17 czerwca. 7 września odbył się kongres Kobiety dla Klimatu z debatami o ekofeminizmie i ubóstwie energetycznym. Po wrześniowej powodzi poparliśmy apel naukowców o klimatyczny plan ratunkowy, a 9 października z Rodzicami dla Klimatu rozpoczęliśmy pod Sejmem rowerową kampanię billboardową „(Nie) będzie dobrze, panie bobrze”. W 2025 roku apelowaliśmy o odblokowanie wiatraków przed prezydenturą Nawrockiego i, gdy Wisła w Warszawie spadła do 13 centymetrów, o uznanie dostępu do wody pitnej za prawo człowieka. We wrześniu 2026 roku Rodzice dla Klimatu założyli na Naszej Demokracji apel o monitoring powietrza przy szkołach.

Co z tego wyszło

Zarząd Generali po demonstracji w marcu 2018 roku zaprosił nas na rozmowy o inwestycjach w węgiel; PZU ani w 2018 roku (Ostrołęka C), ani w 2021 roku (Turów i Bełchatów) stanowiska w naszych źródłach nie zajęło. Przed wyborami 2019 roku 15 osób kandydujących z PSL, KO i Lewicy odpowiedziało nam, że Polska powinna odejść od węgla; kandydaci PiS nie przyjęli zaproszenia. Premier Mateusz Morawiecki na listy o neutralność klimatyczną z grudnia 2019 roku i na 2940 podpisów za celem 65 procent z grudnia 2020 roku w naszych źródłach nie odpowiedział, a Rada Europejska przyjęła 55 procent. Senat Alarmu Klimatycznego nie uchwalił, choć w październiku 2020 roku wciąż przekonywaliśmy do niego senatorki i senatorów. Czy Siemens zablokował umowę z Adani, minister Anna Moskwa zmieniła rozporządzenie o „ekogroszku”, UOKiK zajął się kampanią o cenach prądu, ministra Paulina Hennig-Kloska odpowiedziała w sprawie Puszczy, a premier Donald Tusk poparł Prawo o Odbudowie Natury, nasze wpisy nie mówią. Sejm w styczniu 2023 roku zajął się ustawą znoszącą zasadę 10H, ale w grudniu 2023 roku apelowaliśmy do nowej większości o pilną ustawę wiatrakową, a w 2025 roku Sejm pracował nad nią znowu. Ustawa o ochronie klimatu z apelu naukowców po powodzi 2024 roku do października 2026 roku nie trafiła do Sejmu. Pośrednio zostały nam słowo „ekościema” i koalicje ponad 80 i ponad 200 organizacji wokół Puszczy i odbudowy przyrody.

Źródła

Inne historie kampanii

Cała historia Akcji