Historia Akcji Demokracji › Historie kampanii

Historia kampanii · 2015-2026

Od śpiewów pod Pałacem do 100 tysięcy za delegalizacją

Przeciw faszyzacji życia publicznego działamy od pierwszego roku ruchu: od śpiewów pod Pałacem Prezydenckim w 2015 roku, przez marsz 12 tysięcy osób 11 listopada 2019 roku i wygraną w sądzie ze Zrzutką.pl w 2021 roku, po apel o delegalizację partii Grzegorza Brauna, który 19 października 2026 roku przekroczył 100 000 podpisów. Po drodze były billboardy w Warszawie, Kaliszu i Miliczu, usunięcie wRealu24 z YouTube i 30 tysięcy osób na Placu Zamkowym 24 sierpnia 2026 roku.

Marsz antyfaszystowski w Warszawie, 11 listopada 2023
Marsz antyfaszystowski w Warszawie, 11 listopada 2023. Fot. archiwum Akcji Demokracji

W liczbach

osób na marszu „Za wolność Waszą i naszą” 11.11.2019
12 000
podpisów pod apelem do Zrzutki.pl o usunięcie zbiórki na „straż narodową”
15 000
Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddala powództwo Zrzutki.pl
27.07.2021
od 2200 osób dla Tęczowego Białegostoku po ataku na marsz 20.07.2019
125 000 zł
osób na Placu Zamkowym 24.08.2026
30 000
podpisów pod apelem o delegalizację partii Brauna, 19.10.2026
100 000

2015-2018: pierwsze reakcje na marsze nienawiści

W 2015 roku, gdy Andrzej Duda rozważał udział w Marszu Niepodległości, zorganizowaliśmy w odpowiedzi śpiewy pod Pałacem Prezydenckim. W 2018 roku ankietę o priorytetach ruchu wypełniło 7229 osób i walka z rasizmem i ksenofobią znalazła się w pierwszej czwórce. W lutym 2018 roku apelowaliśmy o odrzucenie ustawy o IPN, która groziła więzieniem za mówienie o współodpowiedzialności Polaków za zbrodnie wojenne. Prezydent Duda podpisał ją 6 lutego 2018 roku i skierował w trybie następczym do Trybunału Konstytucyjnego. W listopadzie, przed setną rocznicą niepodległości, zanieśliśmy do ratusza podpisy pod apelem do prezydent Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz o rozwiązanie Marszu Niepodległości, gdy tylko naruszy prawo. Przypominaliśmy, że obóz Piłsudskiego zdelegalizował ONR.

Billboard „Kalisz miastem otwartym. Bez faszyzmu”, grudzień 2021
Billboard „Kalisz miastem otwartym. Bez faszyzmu”, grudzień 2021. Fot. Danuta Synkiewicz

2019: billboard na Rondzie Dmowskiego i marsz 12 tysięcy osób

Latem 2019 roku 38 tysięcy osób podpisało apel o rozwiązywanie zgromadzeń o charakterze faszystowskim w polskich miastach. Kilka tysięcy osób zrzuciło się na billboard „Warszawa wolna. Bez faszyzmu” i spot na ekranach LED, które 1 sierpnia 2019 roku, w 75. rocznicę Powstania Warszawskiego, stanęły przy Rondzie Dmowskiego, w miejscu startu „Marszu Powstańców” środowisk skrajnej prawicy. Po ataku na pierwszy Marsz Równości w Białymstoku 20 lipca 2200 osób wpłaciło 125 tysięcy złotych dla stowarzyszenia Tęczowy Białystok. 11 listopada 2019 roku po raz pierwszy oficjalnie współorganizowaliśmy marsz Koalicji Antyfaszystowskiej „Za wolność Waszą i naszą”, ze Studenckim Komitetem Antyfaszystowskim, Porozumieniem Kobiet 8 Marca, ruchami klimatycznymi i kolektywem Syrena. Ulicami Warszawy przeszło 12 tysięcy osób, a my nieśliśmy portrety i cytaty osób walczących z faszyzmem, między innymi Marka Edelmana i Alfredy Markowskiej.

2020-2021: Zrzutka.pl, sąd i billboardy w Kaliszu

Od października 2020 roku apelowaliśmy do portalu Zrzutka.pl o usunięcie zbiórki na tzw. straż narodową, bojówkę powołaną przez Roberta Bąkiewicza, której ataki na manifestacje i szkolenia z użycia broni opisywały media. Apel podpisało blisko 15 tysięcy osób. 27 listopada postawiliśmy portalowi ultimatum, a w styczniu 2021 roku Zrzutka.pl pozwała nas o naruszenie dóbr osobistych, żądając przeprosin i wpłaty na cel charytatywny. 27 lipca 2021 roku Sąd Okręgowy we Wrocławiu ogłosił wyrok oddalający powództwo Zrzutki.pl i przyznający, że Akcja Demokracja nie wykroczyła poza ramy dozwolonej krytyki. Sprawę prowadziła pro bono adwokatka Katarzyna Lejman. W tym samym 2020 roku 5170 podpisów skłoniło ING Bank Śląski do wycofania analizy chwalącej program Krzysztofa Bosaka.

W lutym 2021 roku domagaliśmy się odwołania Tomasza Greniucha z funkcji dyrektora wrocławskiego oddziału IPN, wskazując na jego zdjęcia z salutem rzymskim. W marcu prowadziliśmy akcję „Wyrzucić Międlara!”, a 1 maja w Białymstoku telebimy i plakaty głosiły „Każdy, kto jest tu, jest stąd” po polsku, białorusku, ukraińsku i rosyjsku. Po marszu 11 listopada 2021 roku w Kaliszu, na którym spalono kopię Statutu kaliskiego i po którym cztery osoby usłyszały zarzuty nawoływania do nienawiści, aktywistki i aktywiści zrzucili się z KOD na dwa billboardy „Kalisz miastem otwartym. Bez faszyzmu”. W grudniu stanęły przy dworcu, u zbiegu Wrocławskiej i Podmiejskiej oraz Poznańskiej i Ogrodowej.

Debata „AfD i Konfederacja: niebezpieczne związki Sławomira Mentzena”, Warszawa, lipiec 2024
Debata „AfD i Konfederacja: niebezpieczne związki Sławomira Mentzena”, Warszawa, lipiec 2024. Fot. archiwum Akcji Demokracji

2022-2024: wRealu24, getto ławkowe, Konfederacja

W lipcu 2022 roku rozesłaliśmy instrukcję zgłaszania do Google treści telewizji wRealu24 Marcina Roli, popartą ekspertyzą dr. Przemysława Witkowskiego. Zgłoszenia wysłały setki osób i 22 sierpnia 2022 roku kanał został całkowicie usunięty z YouTube. W listopadzie objęliśmy patronatem konferencję o tablicy dla ofiar getta ławkowego na Uniwersytecie Warszawskim, których upamiętnianie Dominik Puchała zaczął oddolnie w 2018 roku ze Studenckim Komitetem Antyfaszystowskim. W 2023 roku wydaliśmy darmowy e-book „Jak zatrzymać fale nienawiści” Witkowskiego i Puchały, a we wrześniu, po naszym apelu z ponad 6000 podpisów i konferencji pod siedzibą partii, PSL usunął z list paktu senackiego Małgorzatę Zych, której zarzucaliśmy współpracę z Braunem. W styczniu 2024 roku wezwaliśmy Andrzeja Dudę do odmowy ułaskawienia Roberta Bąkiewicza, skazanego prawomocnym wyrokiem za naruszenie nietykalności cielesnej Babci Kasi, a w lipcu zorganizowaliśmy debatę „AfD i Konfederacja: niebezpieczne związki Sławomira Mentzena” z Adamem Traczykiem, Kają Puto i Dominikiem Puchałą.

2025-2026: delegalizacja partii Brauna i ulice 25 miast

W lipcu 2025 roku, po pojawieniu się antysemickich tablic w Jedwabnem, ponad 5800 osób podpisało apel, a nasze dziewięciostronicowe zawiadomienie do prokuratury w Łomży zakończyło się wszczęciem śledztwa. Domagaliśmy się kontroli zbiórek organizacji Bąkiewicza, które zbierały 1,5 procent podatku przez fundację pomagającą dzieciom, i złożyliśmy obywatelskie zawiadomienie po jego słowach o „wyrywaniu chwastów” i „napalmie”; w październiku 2025 roku prokuratura wszczęła dochodzenie. W listopadzie ruszył apel do Prokuratora Generalnego o delegalizację Konfederacji Korony Polskiej na podstawie art. 13 Konstytucji. Po tygodniu miał 16 tysięcy podpisów, do końca roku 32,5 tysiąca; poparli go prof. Antoni Dudek i Cezary Łazarewicz. Fakty i argumenty zebraliśmy na stronie https://www.akcjademokracja.pl/delegalizacja-partii-brauna/.

W 2026 roku postawiliśmy billboard w Miliczu po pokazie filmu Brauna w gminnej instytucji kultury. Apel o reakcję państwa na „patrole” grupy Bronimy Polskiej Granicy na Dworcu Centralnym podpisało ponad 5000 osób, po czym policja przeszukała mieszkania członków grupy, a prokuratura wszczęła dochodzenie. Po apelu 6376 osób Allegro, OLX i Znak wycofały antysemicką książkę „Garbate nosy” Marcina Roli z przedmową Brauna. W lipcu uruchomiliśmy apel „Mundur to nie przebranie” o karanie bojówek udających służby i apel do Amazona o wycofanie z Prime Video filmu Jacka Międlara. Po fali napaści na osoby z Ukrainy 7 sierpnia zanieśliśmy do KPRM 11 tysięcy podpisów pod apelem „Dość bierności państwa”, 9 sierpnia wyszliśmy z KOD na ulice 25 miast, a 24 sierpnia 30 tysięcy osób świętowało z nami na Placu Zamkowym Dzień Niepodległości Ukrainy pod hasłem „Niepodległość. Nasza wspólna”. Jesienią w centrum Warszawy zawisły plakaty z cytatem Mentzena o AfD. Apel o delegalizację rósł z 54 tysięcy w sierpniu do 80 tysięcy 24 września, a 19 października 2026 roku przekroczył 100 000. Zbieramy na billboardy w Warszawie i w Kielcach, gdzie Braun ma biuro europosła, a podpisy zaniesiemy Prokuratorowi Generalnemu.

Co z tego wyszło

Prezydent Andrzej Duda mimo naszego apelu podpisał 6 lutego 2018 roku ustawę o IPN, a na wezwanie ze stycznia 2024 roku, by nie ułaskawiał Roberta Bąkiewicza, w naszych źródłach nie odpowiedział. Czy Hanna Gronkiewicz-Waltz rozwiązała Marsz Niepodległości 2018 i co IPN zrobił z Tomaszem Greniuchem, nasze wpisy nie mówią. Zrzutka.pl zbiórki na „straż narodową” nie usunęła i pozwała nas, ale 27 lipca 2021 roku Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił jej powództwo. Inni adresaci ustąpili: ING Bank Śląski w 2020 roku wycofał analizę chwalącą program Bosaka, YouTube 22 sierpnia 2022 roku usunął kanał wRealu24, PSL we wrześniu 2023 roku wyrzucił z list Małgorzatę Zych, prokuratura w Łomży w lipcu 2025 roku wszczęła śledztwo w sprawie Jedwabnego, a po apelu o patrole BPG w czerwcu 2026 roku policja przeszukała mieszkania członków grupy. Allegro, OLX i Znak wycofały „Garbate nosy” w lipcu 2026 roku; co Amazon zrobił z filmem Międlara i jak premier odpowiedział na „Mundur to nie przebranie”, w naszych źródłach nie ma. Po apelu „Dość bierności państwa” minister sprawiedliwości Waldemar Żurek wyznaczył w sierpniu 2026 roku 50 prokuratur do spraw o przestępstwa z uprzedzeń. Największe żądanie czeka: Prokurator Generalny do września 2026 roku nie skierował do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o delegalizację partii Brauna. Pośrednio został nam wyrok, na który mogą powoływać się organizacje straszone pozwami, i billboardy z wpłat jako odpowiedź w miejscu zdarzenia.

Źródła

Inne historie kampanii

Cała historia Akcji