W liczbach

podpisów pod Obywatelskim Wotum Nieufności wobec ministra Czarnka

116 855

billboardów w 11 miejscowościach za 47 784,20 zł do 5 sierpnia 2021

29 w 11

wpłaty tysięcy osób na billboardy #CzarnekOUT

blisko 100 000 zł

miejsc protestu zgłoszonych na 1 września 2021 (stan 31.08)

150+

podpisów pod apelem „Rodzice decydują”

8500

rodziców reprezentowanych w konsultacjach Wolnej Szkoły przed wetem

40 000

Lato 2021: wotum nieufności od obywatelek i obywateli

W czerwcu 2021 roku uruchomiliśmy apel „Obywatelskie wotum nieufności dla Czarnka!”. Domagaliśmy się natychmiastowego usunięcia Przemysława Czarnka ze stanowiska ministra edukacji i nauki i wzywaliśmy posłanki i posłów wszystkich klubów do poparcia wniosku o jego odwołanie. W apelu wymieniliśmy ręczne sterowanie wyborem dyrektorów szkół, „dyktaturę fanatycznych kuratorów”, praktycznie obowiązkową religię i plan likwidacji niezależnej Polskiej Akademii Nauk. Na początku lipca pod apelem było 53 741 podpisów, a PiS stracił właśnie większość w Sejmie. Ostatecznie wotum podpisało 116 855 osób, jeden z największych apeli Akcji w tamtym czasie. Podpisy zbierały na ulicach także posłanki Lewicy, a potem wspólnie zanieśliśmy je do Sejmu przed głosowaniem. Sejm ministra obronił. Nagraliśmy też podcasty z posłanką Agnieszką Dziemianowicz-Bąk i warszawską radną Dorotą Łobodą o tym, jak ratować szkołę.

Billboardy, które kłują w oczy

Równolegle ruszyła zrzutka na kampanię billboardową pod roboczym hasłem „Nie damy się Czarnkowi”; do początku lipca dorzuciło się do niej 589 osób. Obiecaliśmy, że kampania nie ominie Lublina i KUL-u, macierzystej uczelni ministra, i 3 sierpnia 2021 roku wystartowaliśmy właśnie tam. Do 5 sierpnia stało 29 billboardów w 11 miejscowościach za 47 784,20 zł, przy średnim koszcie 1600 zł za nośnik na miesiąc.

Minister odpowiedział po dwóch dniach. Stwierdził, że „używa się dzieci do ataków politycznych, hejtu, jeszcze w środku wakacji, to jest skandal”, i zasugerował zaangażowanie Rzecznika Praw Dziecka. W tym samym czasie czytaliśmy komentarze uczennic i uczniów podpisujących wotum, jak Aleksandra, która chciała zostać nauczycielką i nie wyobrażała sobie tego pod rządami Czarnka. Reakcja ministra zwiększyła wpłaty. Do września tysiące osób zrzuciło się na niemal sto tysięcy złotych, billboardy stanęły w wielu miejscach w Polsce, a do aktywistek i aktywistów wysłaliśmy tysiące naklejek „CzarnekOut” i „Nie damy się Czarnkowi”. Billboardy spotkały się z kontrakcją.

1 września: protest pod szkołami i koalicja Wolna Szkoła

Dołączyliśmy do koalicji Wolna Szkoła. Od 27 sierpnia 2021 roku aktywistki i aktywiści wysyłali przez naszą stronę maile do posłanek i posłów, w tym do szefów klubów i członków komisji edukacji, z apelem o odrzucenie projektów, które dawały kuratorom prawo odwoływania dyrektorów w dwa, trzy tygodnie i decydowania, jakie organizacje społeczne mogą wejść do szkoły. 30 sierpnia pod Ministerstwem Edukacji i Nauki zorganizowaliśmy briefing z Kampanią Przeciw Homofobii i Młodzieżowym Forum LGBT+ i zapowiedzieliśmy protesty pod szkołami na 1 września: wystarczyło stanąć przed szkołą z plakatem #CzarnekOut #WolnaSzkoła albo napisać hasło kredą na chodniku. Dzień przed rozpoczęciem roku zgłoszone były działania w ponad 150 miejscach, a każda zgłaszająca się osoba dostała plakaty do druku. Bogumił Kolmasiak mówił o proteście „przeciwko polityce, która niszczy autonomię szkół”, a Kinga Łozińska ogłosiła, że KOD współorganizuje akcję.

2022: Lex Czarnek wraca, rodzice decydują

Ustawę nazywaną Lex Czarnek rząd przepychał dwa razy. W styczniu 2022 roku demonstrowaliśmy pod Sejmem, pod koniec czerwca pod Ministerstwem Edukacji. 24 czerwca Maciej Sokół, tata z Krakowa i absolwent naszej Akademii Kampaniowania, zorganizował z Wolną Szkołą konferencję „Rodzice decydują” przed Kancelarią Premiera i doręczył pierwsze 5000 podpisów pod apelem o pisemną zgodę rodzica na zajęcia dodatkowe zamiast nadzoru kuratora; apel zebrał w sumie 8500 podpisów. Tego samego dnia w Krakowie pokazaliśmy sondaż o Małopolskiej Kuratorce Oświaty Barbarze Nowak: 64 procent mieszkanek i mieszkańców województwa oceniło ją źle lub bardzo źle, a 67 procent uznało, że powinna stracić stanowisko.

Na pierwszej Letniej Akademii Akcji w Zegrzu aktywistki i aktywiści zaplanowali „Kartkę do Czarnka”. 14 października 2022 roku, w Dniu Nauczyciela, spotkaliśmy się pod wszystkimi kuratoriami oświaty w Polsce, podpisaliśmy pocztówki z pytaniem, gdzie są nauczyciele, i wysłaliśmy je ministrowi przez kuratoria. 25 października, gdy posłowie PiS zgłosili Lex Czarnek 2.0 w trybie poselskim bez konsultacji, Jakub Kocjan wystąpił na wspólnej konferencji z wiceprezydentką Sopotu Magdaleną Czarzyńską-Jachim, Dominikiem Kucem, Zosią Grudzińską i Mateuszem Wojcieszakiem. W listopadzie rady rodziców prowadziły konsultacje „Zdecydują rodzice”, a raport reprezentatywny dla 40 tysięcy rodziców trafił do Kancelarii Prezydenta. Demonstrowaliśmy pod Pałacem Prezydenckim, Jakub Kocjan dwa razy w jednym tygodniu mówił o ustawie na żywo w TVN24, a 15 grudnia 2022 roku Andrzej Duda ją zawetował.

2023: świadectwo dla ministra

W lutym 2023 roku opublikowaliśmy odcinek Cafe Akcja nagrany chwilę po ogłoszeniu weta: Anna Schmidt-Fic z Wolnej Szkoły i Jakub Kocjan opowiedzieli Piotrowi Cykowskiemu o kulisach kampanii. 3 maja Spacer dla Demokracji, organizowany z Uniwersytetem Trzeciego Wieku 2050 i KOD, zatrzymał się pod Ministerstwem Edukacji. 23 czerwca 2023 roku koalicja Wolna Szkoła wystawiła ministrowi świadectwo na konferencji „Czarnek oblał” pod ministerstwem, a Jakub Kocjan mówił dla Polsat News i TOK FM o skutkach forsowania Lex Czarnek 2.0 zamiast ratowania oświaty.