Od autodonosu pod MSWiA do pierwszej transkrypcji ślubu
Historia Akcji Demokracji › Historie kampanii
Historia kampanii · 2018-2026
Od autodonosu pod MSWiA do pierwszej transkrypcji ślubu
W sierpniu 2018 roku doręczyliśmy ministrowi Brudzińskiemu 10 tysięcy podpisów pod hasłem „Tęcza nie obraża”, a rok później 2200 osób z ruchu wpłaciło 125 tysięcy złotych dla Tęczowego Białegostoku po ataku na Marsz Równości. Przez lata rządów PiS stawaliśmy przy osobach LGBT+ w sprawie „stref wolnych od LGBT”, represji po aresztowaniu Margot i projektu Kai Godek. 14 maja 2026 roku, po naszych apelach i konferencji z KPH, Urząd Stanu Cywilnego dokonał pierwszej w Polsce transkrypcji małżeństwa jednopłciowego.

W liczbach
- podpisów pod apelem „Panie Brudziński, tęcza nie obraża!” doręczonych do MSWiA 17.08.2018
- 10 000
- wpłaty od ponad 2200 osób dla Tęczowego Białegostoku po ataku na Marsz Równości 20.07.2019
- 125 000 zł
- osób pod apelem „Stop represjom wobec osób LGBT” po aresztowaniu Margot, doręczonym 27.08.2020
- 14 517
- miejscowości, w których ponad tysiąc osób z ruchu rozkleiło naklejki „Europejska strefa wolności LGBT+” (2021)
- 400
- dni od wyroku TSUE do słów premiera o transkrypcji małżeństw par jednopłciowych (12.05.2026)
- 169
- małżeństw jednopłciowych wpisanych do rejestru w pierwszym tygodniu obowiązywania przepisów od 23.08.2026
- 98
2018-2019: „Tęcza nie obraża”, Deklaracja LGBT+ i Białystok
17 sierpnia 2018 roku razem z Kampanią Przeciw Homofobii, stowarzyszeniem Miłość Nie Wyklucza i Polskim Towarzystwem Prawa Antydyskryminacyjnego doręczyliśmy do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych ponad 10 tysięcy podpisów pod apelem „Panie Brudziński, tęcza nie obraża!”. Minister Joachim Brudziński uznał wcześniej flagę z orłem na tęczowym tle, niesioną na Marszu Równości w Częstochowie, za „znieważenie i profanację symboli narodowych”. Jakub Kocjan z Akcji odczytał pod ministerstwem i podpisał „autodonos” o publicznym noszeniu koszulki z takim orłem, a uczestniczki i uczestnicy pikiety skandowali „Solidarność naszą bronią”.
W lutym 2019 roku Warszawa przyjęła Deklarację LGBT+, a my zebraliśmy podpisy poparcia dla samorządów, które ją podpisały lub planowały. Latem apel „Popieram Deklarację LGBT+” miał 26 500 podpisów. W lipcu 2019 roku, gdy kolejne gminy, powiaty i sejmiki ogłaszały się „wolnymi od LGBT”, pod hasłem „Stawiaj opór homofobii” rozsyłaliśmy naklejki solidarności z osobami LGBT+ w pakietach po pięć sztuk; nakład wyczerpał się. 20 lipca 2019 roku pseudokibice i nacjonaliści zaatakowali pierwszy Marsz Równości w Białymstoku. W ciągu dziesięciu dni ponad 2200 osób z ruchu wpłaciło 125 tysięcy złotych, które w całości przekazaliśmy stowarzyszeniu Tęczowy Białystok, organizatorowi marszu.

2020: Tęczowe Disco, Margot i apel do Trzaskowskiego
11 czerwca 2020 roku, dzień po tym, jak Andrzej Duda podpisał „Kartę Rodziny” i zapowiedział zakaz „ideologii LGBT”, młode osoby odtańczyły pod Pałacem Prezydenckim „Tęczowe Disco”. Sanepid wszczął wobec nich postępowania grożące karami po kilka tysięcy złotych. 2 lipca Piotr Cykowski przekazał w Głównym Inspektoracie Sanitarnym 4000 podpisów pod apelem „Jeśli nie mogę tańczyć, to nie jest mój świat”, a rzecznik GIS Jan Bondar zachęcił ukarane osoby do składania odwołań.
W sierpniu, po aresztowaniu Margot i zatrzymaniach osób protestujących, 14 517 osób podpisało apel „Stop represjom wobec osób LGBT” z żądaniem dymisji ministra Mariusza Kamińskiego i komendanta głównego policji. Doręczyliśmy go 27 sierpnia 2020 roku. Równolegle 5497 osób poparło apel do prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego o zakazanie manifestacji Młodzieży Wszechpolskiej „Stop agresji LGBT”, zaplanowanej na 16 sierpnia, podczas której organizatorzy zapowiadali palenie tęczowych flag.
2021-2022: Europejska strefa wolności, Małopolska i raport ILGA
11 marca 2021 roku Parlament Europejski ogłosił całą Unię strefą wolności dla osób LGBT+. Ponad tysiąc aktywistek i aktywistów Akcji w 400 miejscowościach rozkleiło i rozdało naklejki „Europejska strefa wolności LGBT+”. W czerwcu 23 291 maili od 7161 osób przekonało senatorów i senatorki, by nie poparli na Rzecznika Praw Obywatelskich Lidii Staroń, przeciwnej prawom kobiet i osób LGBT+. 30 sierpnia 2021 roku razem z KPH i Młodzieżowym Forum LGBT+ zapowiedzieliśmy pod Ministerstwem Edukacji protesty #CzarnekOut na rozpoczęcie roku szkolnego, zgłoszone już wtedy w ponad 150 miejscach; jednym z powodów było atakowanie przez ministra osób LGBT+ w szkołach. Latem 2021 roku pisaliśmy do radnych Sejmiku Małopolski o uchylenie Deklaracji nr 1/19 z kwietnia 2019 roku, przywołując dane KPH o 69,4 procent młodzieży LGBT+ z myślami samobójczymi. Jesienią, gdy w Sejmie był projekt „Stop LGBT” Kai Godek, zebraliśmy podpisy pod apelem „Nie ma wolności bez marszu równości!” o jego odrzucenie.
23 maja 2022 roku, po publikacji raportu ILGA-Europe, w którym Polska trzeci rok z rzędu wypadła jako najbardziej homofobiczne i transfobiczne państwo Unii, zorganizowaliśmy w Sejmie konferencję z organizacjami LGBT+ oraz posłami Lewicy i KO. Natalia Kowalik z Akcji mówiła, że dla rządzących to, kogo się kocha, „to dobry pretekst do zadania ciosu”. Obok niej wystąpiły Mirosława Makuchowska z KPH, Emilia Wiśniewska z Trans-Fuzji i Maja Heban.
2023-2025: Parada, równość małżeńska i „ogryzek”
17 czerwca 2023 roku szliśmy jednym blokiem na Paradzie Równości w Warszawie i zbieraliśmy podpisy pod apelem do polityków i polityczek o wsparcie emancypacji osób LGBT+. We wrześniu, w kampanii profrekwencyjnej społecznych sztabów, byliśmy na marszach równości w Lublinie i Katowicach. Po zmianie władzy, 13 lutego 2024 roku, uruchomiliśmy apel „Chcemy równości małżeńskiej teraz!” do koalicji, która mogła spełnić ten postulat w pierwszych stu dniach, a na walentynki rozesłaliśmy bezpłatne pakiety tęczowych wlepek. 12 maja 2024 roku Jakub Kocjan zapytał w TVN24 marszałka Szymona Hołownię, czym jest „boomerska polityka”, skoro od lat słyszymy „jeszcze nie teraz” w sprawie aborcji i związków partnerskich.
20 października 2025 roku rząd ogłosił porozumienie w sprawie „statusu osoby najbliższej” zamiast związków partnerskich. Nazwaliśmy to prawem drugiej kategorii i zapytaliśmy osoby z ruchu w ankiecie, co o tym sądzą. 11 lutego 2026 roku, gdy Sejm zaczynał prace nad tą ustawą, ruszyła akcja #SiłaMiłości, w której zbieraliśmy historie par.
2026: 169 dni, pierwsza transkrypcja, Gawłuszowice i Zakopane
20 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że wpisanie do polskiego rejestru małżeństwa jednopłciowego zawartego za granicą nie narusza polskiego porządku prawnego. 2 kwietnia staliśmy z KPH przed Pałacem Ślubów w Warszawie, gdzie pary czekające na transkrypcję odbierały symboliczne akty małżeństwa, a my zbieraliśmy podpisy pod apelem „Już nie czekamy” do rządu. Doręczaliśmy podpisy do ministerstw, zorganizowaliśmy z KPH konferencję prasową i braliśmy udział w demonstracji zwołanej przez Barta Staszewskiego z Fundacji Basta. 12 maja, 169 dni po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE, premier Donald Tusk powiedział: „Chciałbym przeprosić tych wszystkich, którzy przez długie lata czuli się odrzucani i upokarzani”. Jeszcze tego samego dnia prezydent Warszawy ogłosił, że stołeczny USC będzie dokonywał transkrypcji, a 14 maja 2026 roku Urząd Stanu Cywilnego po raz pierwszy w historii Polski wpisał do rejestru małżeństwo jednopłciowe. O tej drodze opowiedziała w Cafe Akcja adwokatka Anna Mazurczak, a o życiu w związku, którego państwo nie widziało przez 30 lat, pisarka Renata Lis.
Od 23 sierpnia 2026 roku urzędy mają obowiązek wpisywać takie małżeństwa; w pierwszym tygodniu zrobiły to 98 razy. Nie wszędzie. W lipcu wsparliśmy apel Tęczowego Sanoka na Naszej Demokracji o odwołanie kierownika USC w Gawłuszowicach, który w urzędowym piśmie napisał, że przepisów przestrzega tylko wtedy, gdy są zgodne ze Słowem Bożym. We wrześniu burmistrz Zakopanego Łukasz Filipowicz odmówił wpisania małżeństwa dwóch mężczyzn i zapowiedział, że jego urząd transkrypcji „nie przeprowadził i nie będzie przeprowadzał”. Zebraliśmy podpisy pod apelem do wojewody małopolskiego Krzysztofa Klęczara o uchylenie odmowy i zawieźliśmy je do urzędu wojewódzkiego. Urząd wojewódzki zapowiedział decyzję „w ciągu kilku tygodni”; do października 2026 roku nie mamy wpisu o jej treści.
Co z tego wyszło
Minister Joachim Brudziński na 10 tysięcy podpisów z 17 sierpnia 2018 roku w naszych źródłach nie odpowiedział, a minister Mariusz Kamiński i komendant główny policji po apelu 14 517 osób z 27 sierpnia 2020 roku do dymisji się nie podali. Główny Inspektorat Sanitarny po doręczeniu 4000 podpisów 2 lipca 2020 roku przez rzecznika zachęcił osoby ukarane za „Tęczowe Disco” do odwołań. Czy prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski zakazał manifestacji Młodzieży Wszechpolskiej 16 sierpnia 2020 roku, czy Sejmik Małopolski uchylił deklarację z 2019 roku i jak Sejm potraktował projekt „Stop LGBT”, nasze wpisy nie mówią. Senat w czerwcu 2021 roku po 23 291 mailach nie poparł Lidii Staroń. Koalicja, do której w lutym 2024 roku kierowaliśmy apel o równość małżeńską, w październiku 2025 roku zaproponowała zamiast niej „status osoby najbliższej”. Rząd po apelu „Już nie czekamy” i konferencji z KPH zareagował po 169 dniach od wyroku TSUE: 12 maja 2026 roku premier Donald Tusk przeprosił osoby LGBT+, tego samego dnia prezydent Warszawy ogłosił transkrypcje, a 14 maja USC wpisał do rejestru pierwsze małżeństwo jednopłciowe; od 23 sierpnia urzędy mają taki obowiązek. Wójt Gawłuszowic i wojewoda małopolski, który zapowiedział decyzję „w ciągu kilku tygodni”, do października 2026 roku w naszych źródłach nie odpowiedzieli. Pośrednio zostały 125 tysięcy złotych dla Tęczowego Białegostoku i naklejki w 400 miejscowościach z lat, gdy państwo szczuło na osoby LGBT+.
Źródła
- 17.08.2018, Tęczowa pikieta pod MSWiA
- 14.07.2019 (Wayback), Popieram Deklarację LGBT+ (26 500 z 50 000 podpisów)
- 23.07.2019 (Wayback), Popieram deklarację LGBT+! (stara strona WP, 1056 podpisów)
- 19.07.2019, Stawiaj opór homofobii
- 30.07.2019, Zebraliśmy 125 tys. dla Tęczowego Białegostoku!
- 02.07.2020, Domagamy się od GIS odstąpienia od ukarania tańczącej młodzieży LGBT+
- 22.01.2021 (Wayback), Jeśli nie mogę tańczyć, to nie jest mój świat! (4484 z 10 000 podpisów)
- 25.09.2020 (Wayback), Stop represjom wobec osób LGBT (14 517 osób, doręczenie 27.08.2020)
- 01.10.2020 (Wayback), Trzaskowski, powstrzymaj epidemię nienawiści (5497 z 10 000 podpisów)
- 28.12.2020, Co to był za rok! (4000 podpisów przekazanych w GIS)
- 13.05.2021, Europejska strefa wolności LGBT+
- 12.07.2021, Podsumowanie działań w maju i czerwcu (Lidia Staroń: 23 291 maili od 7161 osób), korpus 2021-07-12_6670
- 31.08.2021, Akcja Demokracja, KPH, KOD, Młodzieżowe Forum LGBT+ wzywają do protestów pod szkołami 1 września
- 02.09.2021 (Wayback), Wyraź sprzeciw deklaracji sejmiku Małopolski (mailto do radnych)
- 29.10.2021 (Wayback), Nie ma wolności bez marszu równości! (apel przeciw projektowi „Stop LGBT” Kai Godek)
- 23.05.2022, Komentujemy w Sejmie raport ILGA 2022
- 16.06.2023, Idziemy na Paradę Równości
- 07.09.2023, Społeczne sztaby wyborcze idą po zmianę! (marsze równości w Lublinie i Katowicach)
- 13.02.2024, Chcemy równości małżeńskiej teraz!
- 14.02.2024, Zamów tęczowe wlepki na walentynki!
- 24.05.2024, Jakub Kocjan z Akcji pyta Marszałka Hołownię o związki partnerskie
- 20.10.2025, Związki partnerskie: kompromis, czy ogryzek?, korpus 2025-10-20_11487 (adres WP z długim slugiem ankiety)
- 11.02.2026, Siła Miłości
- 01.04.2026, My już nie czekamy! 2 kwietnia, Warszawa
- 13.05.2026, 169 dni. Tusk w końcu przemówił
- 21.06.2026, Anna Mazurczak: „Urząd nie może mieć światopoglądu”. Cafe Akcja #3
- 01.07.2026, Skandal w Gawłuszowicach. Apel o odwołanie kierownika USC
- 02.07.2026, Renata Lis: „Sprawa mniejszości jest sprawą wszystkich”. Cafe Akcja #6
- 15.09.2026, Burmistrz Zakopanego odmawia wpisania małżeństwa dwóch mężczyzn
- kalendarium, /info/historia-2/ (lata 2018, 2019, 2023, 2024, 2026), historia_live.txt