Uwolnić strajk! Zuzanna Jędrzejewska i Gosia Ziółek o tym, dlaczego w Polsce prawie się nie strajkuje. Cafe Akcja #32
Dlaczego w Polsce prawie się nie strajkuje? W Cafe Akcja Katarzyna Przyborska rozmawia z Zuzanną Jędrzejewską i Gosią Ziółek z Inicjatywy Pracowniczej i Socjalnego Kongresu Kobiet o tym, jak trudno zorganizować legalny strajk.
Krok po kroku przechodzimy przez całą procedurę z ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych z 1991 roku: żądania, protokół rozbieżności, mediacje, strajk ostrzegawczy i referendum strajkowe. Rozmawiamy o tym, dlaczego spory zbiorowe ciągną się latami, kto właściwie jest pracodawcą, gdy pracujemy przez agencję pracy, i dlaczego kary dla pracodawców łamiących prawo są śmiesznie niskie. Przypominamy, że ta ustawa wywodzi się z przepisów wprowadzonych w stanie wojennym, żeby spacyfikować strajki.
Mówimy też o strajku kobiet, o Islandii i Argentynie oraz o postulatach kampanii strajkuj.pl, która wspiera obywatelski projekt ustawy przywracającej prawo do strajku, w tym do strajków politycznych i solidarnościowych.
Rozmawiała Katarzyna Przyborska. Realizacja i studio: Fundacja Aktywna Demokracja im. Wandy Traczyk-Stawskiej. Dźwięki: Karolina Micuła. Na zlecenie Akcji Demokracji.
O czym rozmawiamy w Cafe Akcja #32
- Socjalny Kongres Kobiet i praca opiekuńcza
- Dlaczego rozmawiamy o strajku
- Jak zorganizować legalny strajk? Ustawa z 1991 roku
- Żądania, spór zbiorowy i protokół rozbieżności
- Strajk jako narzędzie: przykład Francji
- Wolność, której żadna władza nie lubi
- Mediacje
- Monopol reprezentacji związków zawodowych
- Kto jest pracodawcą? Dyrektorzy i agencje pracy
- Strajk ostrzegawczy
- Spory zbiorowe trwające latami
- Referendum strajkowe
- Bezkarność pracodawców
- Co oznacza brak strajków
- Ostatnie przeszkody i Henryka Krzywonos
- Ustawa ze stanu wojennego
- Dwa główne problemy ustawy
- Strajk kobiet, Islandia i Argentyna
- Postulaty: wolność strajków politycznych
- Kto nie może strajkować
- Kampania strajkuj.pl i projekt ustawy
- Jak się zaangażować
Zapis rozmowy
Zapis z napisów do odcinka, przygotowanych automatycznie i poprawionych ręcznie. Rozmawiają Zuzanna Jędrzejewska i Gosia Ziółek i Katarzyna Przyborska. W cytatach mogą zdarzyć się drobne błędy, rozstrzyga nagranie.
Pokaż pełny zapis rozmowy
00:00 Socjalny Kongres Kobiet i praca opiekuńcza
Dzień dobry, Katarzyna Przyborska, witamy w Cafe Akcja. Dzisiaj są ze mną Gosia Ziółek i Zuzanna Jędrzejewska z Inicjatywy Pracowniczej i Socjalnego Kongresu Kobiet. Dzień dobry. Cześć, cześć. Socjalny Kongres Kobiet całkiem niedawno miał swój kongres. To już był siódmy kongres. I tam, ten kongres był w tym roku poświęcony pracy opiekuńczej i pracy reprodukcyjnej, bo praca opiekuńcza jest pracą w dużej mierze reprodukcyjną. Czasem jest ona odpłatna, zawodowa, czasem jest ona zupełnie prywatna. Naszą pracą reprodukcyjną jest też nasza taka reprodukcja w sensie biologicznym, czyli rodzenie dzieci, opiekowanie się rodzinami, dziećmi, rodzicami, wszystkimi innymi osobami, które są od naszej pracy zależne.
I ta praca jest oczywiście ciężka i skomplikowana i trudna, jest też często źródłem radości, dumy i godności, ale jest też wielkim narzędziem tak naprawdę, którego mogłobyśmy użyć, walcząc o swoje prawa.
01:28 Dlaczego rozmawiamy o strajku
I dzisiaj będziemy rozmawiać w związku z tym o strajku. Strajk, przede wszystkim chciałabym was o to zapytać, bo ja kiedyś rok spędziłam we Francji i próbowałam tam, musiałam się przemieszczać po mieście i po pierwszym tygodniu już przesiadłam się na rower, dlatego że codziennie, codziennie ulice były unieruchomione przez pielęgniarki, nauczycieli, strażaków. Kierowców autobusów, kierowców tramwajów, śmieciarzy. Przez kolejne wszystkie grupy zawodowe, które wychodziły na ulicy, nikt się na nich za to nie krzywił, zatrzymywały ruch i walczyły o swoje prawa pracownicze, o lepsze pensje, lepsze warunki pracy, krótszy tydzień pracy na ulicach.
Byłam, przyznaję, zachwycona tą kulturą strajku, bo jest to bardzo wspólnotowe, jest to widzialne i pokazuje, jaką siłą dysponują ludzie, pracownicy. U nas tego nie ma, właściwie strajki przeszły do legendy, te wielkie strajki solidarnościowe, a potem od czasu do czasu gdzieś o jakimś strajku jest mowa, ale to zawsze jest takie jakieś trudne i skomplikowane. I chciałabym dzisiaj zacząć rozmowę z Wami od
03:01 Jak zorganizować legalny strajk? Ustawa z 1991 roku
tego, żebyście mi powiedziały, jak organizuje się strajk. Może ja zacznę w trzech słowach, może się w trzech słowach nie da. Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych z dziewięćdziesiątego pierwszego roku została napisana w taki sposób, żeby ten strajk legalny był w zasadzie niemożliwy. Bardzo ciężko jest u nas dojść do momentu, kiedy będziemy mogli strajkować, bo pierwszym rzutem jest wystąpienie do pracodawcy z żądaniami. Te żądania mogą dotyczyć warunków pracy, płacy i warunków socjalnych, czyli funduszu socjalnego na przykład. Natomiast nie mogą dotyczyć kwestii politycznych. To znaczy na przykład? To znaczy na przykład prawa do aborcji, bo ten strajk kobiet to nie był strajk, tylko to był protest po prostu.
Kobiety protestowały, a nie był to strajk jako
04:05 Żądania, spór zbiorowy i protokół rozbieżności
taki. Więc trzeba wystąpić do pracodawcy ze swoimi żądaniami. My jako pracownicy samorządowi wystąpiliśmy do naszych dyrektorów z naszymi żądaniami i okazało się, że mamy dwóch pracodawców, bo jednocześnie pracodawcą jest i dyrektor, i samorząd, czyli u nas miasto stołeczne Warszawa. W związku z tym mogliśmy z tymi dyrektorami siadać do stołu w procesie rokowań, do którego przeszliśmy później. Trzeba było je umówić, ustalić termin, który będzie nam pasował, dyrektorowi pasował, przystąpić do tych rokowań, gdzie się okazało, że dyrektor nie jest decyzyjny w kwestiach naszych finansów, bo ma nad sobą miasto, które wypadałoby, żeby do tego stołu usiadło, ale miasto nie jest bezpośrednim pracodawcą, więc nie chciało na te spotkania przyjść.
Więc zrobił się z tego kłopot, który się zakończył po kilku miesiącach podpisaniem protokołu rozbieżności, czyli takiego dokumentu, który jest protokołem rozbieżności. Ale nic nie zmienia. Nie, nic nie zmienia, bo po prostu wskazuje to, żeśmy się nie dogadali, ale umożliwia nam tak naprawdę podjęcie mediacji. Żeby podjąć mediację, należy… Czyli, zaraz, żeby mnie to dobrze zrozumiała, czyli trzeba przedstawić swoje zastrzeżenia i swoje niezadowolenie do pracodawcy. Pracodawca organizuje stół, siadamy przy tym stole, omawiamy to, jest podpisywany protokół rozbieżności, no bo wiadomo, że na tak wczesnym etapie pewnie nikt nie chce ustąpić ze swoich pozycji.
No, zazwyczaj. I ten protokół rozbieżności jest potrzebny, żeby przejść do kolejnego etapu, jakim są mediacje. Generalnie to jest właśnie jeden z kilku problemów naszego strajku. Właśnie to jest ta ustawa o sporach zbiorowych. Ale może jeszcze chciałam wrócić do początkowego pytania, dlaczego strajk i po co też ten strajk? I dlaczego się go też organizuje? No bo z perspektywy też tego, co jest
06:15 Strajk jako narzędzie: przykład Francji
we Francji, myślę, że to jest po prostu jedyne takie narzędzie, które pozwala pracownikom pokojowo walczyć o swoje prawa. I w sytuacji, w której to jest tak utrudnione, no to zostają nam tak naprawdę tylko protesty, czy właśnie też chodzenie na te wszystkie spotkania, które ostatecznie często do niczego nie prowadzą. I też dlatego wydaje mi się, że ten postulat jest tak istotny, bo wiadomo, że żadne jedno narzędzie nie rozwiąże wszystkich problemów, ale w tym przypadku to jest narzędzie, które daje narzędzia do rozwiązywania innych wszystkich problemów, czyli że jeżeli mamy resztę postulatów, to możemy po prostu o nie walczyć dzięki strajkowi.
Ale też jeszcze tylko chwilowo wracając do Francji właśnie, to oczywiście tam strajkuje się dużo więcej i dużo bardziej swobodnie, ale też nie jest tak, że tam codziennie nic nie działa, no bo jakby Francja jest bardzo dobrze, bardzo rozbudowaną, dużą gospodarką, no jakby generalnie też jakość życia jest tam dosyć wysoka, także też myślę, że warto o tym pamiętać, że strajk to nie jest wyrok dla gospodarki, bardziej dostępny strajk, tylko jest po prostu szansą dla pracowników na lepsze życie. No tak, u nas jakby ten strajk razem ze związkami zawodowymi po 89 roku zostały takie trochę spotworzone, tak jakby czarny PR porządnie się tutaj włączył, okazało się nagle dzielni związkowcy, którzy wcześniej dokonali przewrotu i pozwolili zamienić komunizm na demokrację, nagle okazało się, że są wichrzycielami, są roszczeniowi, są wstrętnymi, wąsatymi dziadami, którzy powinni odejść do lamusa, no i razem ze swoimi strajkami, tak, no bo wiadomo, że w czasie strajku ludzie się strasznie lenią i to nie pasuje do tego państwa, które ma wielkie ambicje.
Właśnie wydaje mi się, że to jest dosyć ironiczne, że właśnie ta narracja o tej złej władzy, właśnie takie demonizowanie, też mówienie bardzo dużo negatywnych rzeczy o PRL-u, które często są zasadne, sprowadza się do tego, że właśnie ta zła władza nie chciała tej demokracji, nie chciała tej swobody, natomiast tak naprawdę strajki jako element
08:33 Wolność, której żadna władza nie lubi
tej swobody, okazuje się, że żadna władza jej nie lubi i tym bardziej nawet władza III Rzeczpospolitej. Więc no myślę, że to jest też ciekawe, jak bardzo ta wolność, ona istnieje tak długo, jeżeli mówimy o jakiejś takiej bardzo wąsko zdefiniowanej jakby przestrzeni publicznej. Tak, ja myślę, że wolność generalnie, wolności najczęściej słyszymy jako wolności pracodawców, wolności rynku, jest wolny rynek jako wolności przedsiębiorców, którzy mają prawo do deregulacji, tak, więc jakby wolność jest wyjściem spod tego ścisłego ostrzału wszystkich regulacji, zobowiązań, umów, umów o pracę, tak, praw pracowniczych, jakby ucieczka spod praw pracowniczych właściwie jest często rozumiana właśnie jako uelastycznienie i swobodniejszy rynek pracy.
No tak, no a związkowiec to jest ten roszczeniowy właśnie dziad z wąsami, który przyjeżdża do Warszawy, blokuje drogi, wysypuje jabłka i pali opony. Ale umówmy się, że akurat oni są bardzo sprawni i ich postulaty w przeciwieństwie do postulatów innych grup, które nie palą opon, nie wysypują jabłek. Przykład nauczycieli. Przykład nauczycieli, to te postulaty jednak są respektowane w jakiś sposób i okazuje się, że górnikom można, rolnikom można, nauczycielkom nie można. Nauczycielki do opon po prostu. Zdecydowanie. Ale wróćmy teraz, wróćmy teraz do kolejnego etapu.
10:09 Mediacje
Jesteśmy na mediacjach. Co trzeba, co się dzieje w czasie mediacji? Najpierw trzeba wystąpić do ministerstwa o to, żeby ten mediator został nam przyznany. Ten mediator to jest koszt, bo to już nie jest coś, co jest za darmo, tylko mediatorowi normalnie płacą wszystkie strony, czyli płaci i związek zawodowy i pracodawca za to, że on te mediacje… Czyli rozumiem, że musi być, stroną musi być związek zawodowy. Dopóki nie ma związku zawodowego właściwie nie ma mowy o tym, żeby podjąć mediację, strajk czy protest. Tak, nawet nie ma jak wystąpić z żądaniami, ponieważ ten, ponieważ musi być te 10 osób uzbierane w danej firmie, żeby ten związek w ogóle zaistniał.
Więc jeżeli firma zatrudnia pięciu pracowników, no to automatycznie związku zawodowego tam nie będzie. Tak, no to jest właśnie jeden z takich jeszcze pierwszych też problemów właśnie z tą ustawą o rozwiązywaniu sporów zbiorowych.
11:06 Monopol reprezentacji związków zawodowych
Jest ten monopol reprezentacji właśnie związków zawodowych, bo w zasadzie, tak jak właśnie mówi Gosia, no to trzeba mieć to minimum 10 członków. Jest też szereg sektorów, w których po prostu założenie, samo założenie związku już jest takim nieprzekraczalnym po prostu wymogiem, no jakby chociażby w gastronomii, gdzie często było tak, że założył się związek, następnego dnia już cała załoga nie miała pracy, tak, więc to jest trudne. Co prawda w ustawie jest taki malutki ustęp, że tam w zasadzie ci pracownicy mogliby być reprezentowani przez jakąś inną organizację związkową, natomiast po pierwsze tylko, że to jest super skomplikowane.
Te inne organizacje związkowe, no jeżeli to nie są ich członkowie, też mają dużo mniejsze możliwości reprezentowania ich, więc nawet jeżeli w teorii niby można się zasłonić, ustawodawca może się zasłonić, że tam niby jest możliwość dla nich, no to to nie jest praktykowane, to jest trudne i też przede wszystkim odbiera tym pracownikom kontrolę nad tym samym procesem, no bo wtedy musieliby to jakby całą, jakąś inną organizację obarczyć tym, więc no to bardzo, bardzo faktycznie utrudniano w praktyce. A w ogóle czy pracodawca ma prawo zwolnić osoby dlatego, że zawiązały związek zawodowy?
Czy to jest normalne? Nie, no oczywiście nie, nie, nie, nie. Nie, to nie w tym rzecz, tylko ten, tylko tak jak Zuza wspomniała o gastronomii, która jest fantastycznym biznesem, który zatrudnia tylko na umowy, zlecenie, to ten, to, to przy umowie, zleceniu, no to dziś jesteś, jutro ten, jutro cię nie ma tak naprawdę, więc ten, więc tutaj po prostu, no dziś jesteś, jutro cię nie ma. Jeżeli to jest umowa o pracę, no to wtedy rzeczywiście jest jakaś szansa, sposobność, żeby ten, żeby zawalczyć samego siebie, a ten, a przy umowie, zleceniu, no to nie można za wiele.
Tak, no w sensie wiadomo, że, że pewne działanie zostały podjęte, no i teraz już chociażby od dosyć niedawna można być członkiem, członkinią Związku Zawodowego na ośmieciówkach, tak? Czyli nawet trzy osoby na zleceniach i tak dalej, z tym zastrzeżeniem, że trzeba być co najmniej od pół roku u jednego pracodawcy, więc też takie drobne, no takie ruchy, które tak w teorii ułatwiają i umożliwiają, zostały poczynione. Natomiast, no w praktyce to wygląda tak cały czas, że po prostu, no w zasadzie w wielu miejscach to jest równoznaczne ze zwolnieniem i być może odwrócenie tej kolejności, że na przykład najpierw mógł być strajk albo groźba strajku, później na przykład dzięki tej groźbie może wtedy pracodawca byłby bardziej skłonny, żeby dyskutować albo żeby otworzyć się na możliwość zaakceptowania tej komisji związkowej u siebie, no to być może to byłoby jakimś rozwiązaniem, chociaż też trzeba pamiętać, że właśnie to pracodawca nie ma, to nie jest tak, że on ma kompetencje rozpoznawania lub zgadzania się na istnienie komisji związkowej, to jest jakby zupełnie niezależne od pracodawcy i czasami pracodawcy lubią udawać, że to oni mają coś do powiedzenia, czy się założył w nich związek, czy nie, ale jakby zgodnie z prawem, no to jest po prostu inicjatywa dziesięciu osób i tu pracodawca nie może nic, no oczywiście w teorii dalej nic nie może z tym zrobić.
Tak, w szczególności, że też w Polsce jest tak, że pracodawca mając związki zawodowe u siebie na zakładzie, też nie potrafi pojąć, że my niekoniecznie musimy być szkutni, my możemy bardzo pomóc zakładowi się rozwijać, pracować lepiej i sprawić, że pracownik… No bo pracownikom generalnie zależy na ich miejscu pracy, dlatego, że to miejsce pracy daje im chleb codzienny oraz, no oraz zadowolenie z tego, że mają pracę, że ich praca jest potrzebna, współtworzą to miejsce pracy, spędzają tam mnóstwo czasu. Dokładnie tak i my naprawdę możemy ten, możemy wiele, bardzo wspomagać pracodawcę, tylko on musi…
Znacie te etapy, znaczy wszyscy znamy te etapy pracy. Dokładnie, on musi po prostu zrozumieć, że ten, że my nie przychodzimy się wykłócać o coś, tylko wskazujemy coś, co ten, co mogło by działać lepiej. Wrogiem, tak? Absolutnie, a już związkowiec w szczególności. Tak, myślę, że kolejnym elementem też tej wąskiej reprezentacji jest to, o czym ty wspomniałaś, ale może byś opowiedziała o tym więcej, czyli właśnie
15:12 Kto jest pracodawcą? Dyrektorzy i agencje pracy
o tego, chodzi o tego pracodawcę właściwego i o ten trochę konflikt taki administracyjny, który jest no w budżetówce jakby największy, ale w wielu miejscach innych też się pojawia. Tak, on potrafi być jeszcze większy niż w naszym przypadku, bo w naszym przypadku był to tylko dyrektor jako osoba, z którą podpisujemy umowę bezpośrednio i miasto jako zarządzająca osoba, znaczy jako osoby zarządzające budżetem, natomiast w instytucjach kultury potrafi do tego wszystkiego dojść jeszcze ministerstwo, czyli tam jest w ogóle na trzy to wszystko podzielone, bo troszkę subwencji idzie z miasta, troszkę idzie z ministerstwa, więc tam już w ogóle zasadzenie tych wszystkich osób przy jednym stole no okazuje się być no bardzo mało realne.
I właściwie nie wiadomo wobec kogo Związek Zawodowy może te swoje ruszania i zadania składać. Niestety zawsze wobec bezpośredniego pracodawcy, czyli my musimy się kierować do dyrektora, a dyrektor może nam powiedzieć i to będzie zgodne z prawdą, że on nie ma tych pieniędzy, żeby nam dać i dla nas to jest na przykład tylko sto złotych, a dla niego to jest sto złotych razy czterdzieści pięć osób i to jest w kwestii miesiąca i ten i a on też ma jakąś odpowiedzialność finansową, jakaś dyscyplina go obowiązuje, więc to też nie musi wynikać z jego złej woli.
No po prostu to jest taki absurd, że musicie tak naprawdę formalnie negocjujecie z kimś, kto nie ma żadnego możliwości zwiększenia swojego budżetu albo prowadzenia jakichś realnych zmian, tak? Dokładnie tak. I podobna jest też sytuacja akurat z tym pracodawcą właściwym tak zwanym w sytuacji pracowników tymczasowych i ogólnie agencyjnych, bo też jeżeli ktoś jest w agencji pracy, powiedzmy, pracuje na co dzień w jakiejś fabryce, ale jego formalnym oficjalnym pracodawcą nie jest ta fabryka, tylko jest agencja pracy. No i co teraz? No w świetle prawa tak de facto on powinien wszcząć spór zbiorowy u tej swojej agencji pracy.
Zakładając, że w takiej fabryce agencji pracy jest cztery, a jeszcze są osoby zatrudnione po prostu prosto przez pracodawcę, no to jeżeli mielibyśmy się tak co do litery stosować do prawa, to tak naprawdę trzeba byłoby wszcząć pięć sporów zbiorowych jednocześnie i próbować nimi jakoś zarządzać, bo jakby czemu ci pracodawcy mieliby chcieć się z nami dogadać, tak? No i raczej chcą utrudnić związkowcom, więc po co mieliby się zgadzać na robienie tego jakoś tak wspólnie i równolegle? Więc to jest duży problem, bo właśnie jakby czytam też takie analizy prawne, że tak naprawdę formalnie czy tam teoretycznie powinna być możliwość też wstępowania do związków pracowników agencyjnych czy strajkowania przy tym pracowniku, przy tej fabryce, czyli tak zwaniem to jest pracodawca-użytkownik, tak jakoś dziwne się nazywa, natomiast do tej pory nie było to praktykowane i jest to, w zasadzie no to by była taka trochę nierozpoznana sytuacja, no ale wydaje mi się, że to był jakiś precedens i wydaje mi się, że pracodawcy bardzo by z tym walczyli i do tej pory się tego nie praktykowało, no ale to jest duży problem, bo tak naprawdę już rozmawiamy tylko chwilę, a już po prostu kolejne grupy, jak widać, odchodzą z tego prawa, więc mamy prawo strajkowe, które jak się tylko, dopiero zaczęliśmy tylko drapać jakby powierzchnię tego, a okazuje się, że im dłużej, tym już kolejne grupy pracowników tak naprawdę odpadają.
Są z tego prawa wyłączone. Tak. Spróbujmy, spróbujmy, spróbujmy dalej, czyli mamy mediację. Co się dzieje w czasie mediacji? W czasie mediacji próbujemy zwołać spotkanie, tym razem już trzech stron bądź czterech, tak jak ten, tak jak u nas, na pewno trzech stron, czyli ten, czyli strony związkowej, mediatora i bezpośredniego pracodawcy. No i próbujemy ze sobą rozmawiać dalej, czyli te rokowania, które były wcześniej, one dalej się, one dalej się toczą, one dalej są, z tym, że tutaj jeszcze mamy tego mediatora, który próbuje coś wyłapać, coś wychwycić, gdzieś zaproponować, a czy byście się zgodzili tak?
No nie za bardzo byśmy się zgodzili, a wy byście, a my to byśmy się w życiu nie zgodzili, więc ten mediator musi tam jakoś no, no próbować coś, coś zdziałać. Natomiast my mamy ten, mamy po podpisaniu tego protokołu rozbieżności przy, przy rokowaniach, mamy możliwość rozpoczęcia strajku ostrzegawczego, dwugodzinnego strajku ostrzegawczego. To jest ten moment, kiedy ten, kiedy my możemy, ten możemy to zrobić, to jest właściwie jedyny moment, kiedy możemy to zrobić. To jest właśnie wtedy. To jest przed mediacjami jeszcze. Tak, to jest, to jest po podpisaniu protokołu rozbieżności i tam musimy ten, musimy po prostu no w tempie i w czasie się wyrobić.
20:00 Strajk ostrzegawczy
I teraz tak, ten strajk ostrzegawczy, on może trwać dwie godziny, natomiast też o tym strajku musimy powiadomić pracodawcę. I tak jak przed chwilką z Zuzą poza obszarem rozmawiałyśmy, to ten, to troszkę to wygląda tak, że jeżeli ja bym poinformowała was pięć dni temu, że dziś nie przyjdę, to my byśmy to przełożyły. A jeżeli ja bym po prostu nie przyszła, no to jesteście zdane na siebie i ten, ja nie wątpię w to, że to pójdzie, no ale już jednej osoby będzie brakowało. No i to wygląda dokładnie tak samo, jeżeli chodzi o zakłady pracy.
Zakłady pracy mogą się w jakiś sposób przygotować na to, że tych pracowników x, bo nie wiedzą ilu, bo nie musisz być związkowcem, żeby wziąć udział w strajku, ale ten, ale ileś tych osób odejdzie ze swojego stanowiska pracy i czy to będą panie sprzątające, czy pan dozorca, czy recepcja, czy pani pomoc nauczyciela, czy sekretariat, czy pan z produkcji, to ten, to od taśm odejdzie, to tak, to będzie to jakieś utrudnienie, ale to potrwa dwie godziny. I zazwyczaj niestety troszkę to wygląda tak, że ten, że my jesteśmy też zobligowani, żeby przed odejściem od stanowiska pracy, czy maszyny, czy dzieci, czy czegokolwiek, my musimy swoje miejsce pracy zabezpieczyć, żeby nie ponieść odpowiedzialności za to, że coś tam się wydarzyło w trakcie naszej nieobecności, czy przy taśmie, czy ten, czy przy dzieciach, czy chodnik nieposypany, więc to jest wszystko zabezpieczone i w zasadzie no musiałoby strasznie padać śnieg, żeby ten, żeby w te dwie godziny zrobiła się taka zaspa, żeby ktoś akurat niefartownie w tym momencie szedł i sobie zrobił krzywdę.
Więc to są tak naprawdę tylko dwie godziny. Czyli nadal ten dwugodzinny strajk ostrzegawczy w żaden sposób nie jest dla pracodawcy trudny. Właściwie no jest taki… Wydaje mi się, że może jest trudniejszy w miejscach, które ten, które rzeczywiście wymagają ruchu ciągłego, że ta maszyna się musi zatrzymać, ona się, ona później musi ruszyć. Natomiast też nie chce mi się wierzyć troszkę, że ten, że wszyscy wezmą w tym udział, bo bywały takie przypadki, że po prostu panowie schodzili kierownicy kontrolerzy jakości i oni przy tych maszynach, nie mając pojęcia, co robią, oni stawali i oni przy tych maszynach po prostu byli, więc jakoś tą ciągłość tej pracy udało się zachować.
Także nie jest to ten, nie jest, no nie jest to narzędzie, którym tak naprawdę możemy sobie, a my sobie na dwie godziny przestaniemy pracować, no i… Jak długo mogą trwać mediacje? Do błędów jest zapamiętane. Znaczy, no to jest tak, że tak naprawdę cała ta konstrukcja właśnie tej ustawy jest tak skonstruowana, żeby, żeby po prostu to wszystko przedłużyć, tak? Żeby z jednej strony zdemotywować i utrudnić, a z drugiej strony, żeby przedłużyć. I to jest trochę taka gra na czas właśnie z dwóch, z dwóch stron. Właśnie pracodawcy chcą jak najbardziej to wszystko rozwlecać, a Związek chce jakoś to wszystko przyspieszyć.
23:08 Spory zbiorowe trwające latami
No i na przykład dwa wygrane strajki w zeszłorocznym, w Jeremiasie i w Valeo, to w obu przypadkach spór zbiorowy trwał rok. W sensie, że, czyli wyobraźcie sobie, że… Czyli przez rok trzeba podtrzymać zaangażowanie pracowników, sprawić, żeby oni nie wylecieli w międzyczasie z pracy, żeby oni się nie poddali, rozumiem, naciskom pracodawcy, który nie marnuje, jak rozumiem, tego czasu, tylko daje różne propozycje, stara się jakby rozbić całość gniewu, trochę obniżyć temperaturę sporu i ma do tego przestrzeń. Ta dynamika jest mega istotna, jest istotna ze względu na powierzchnię, na dynamikę w ogóle właśnie, tak jak mówisz, tej mobilizacji i tej po prostu tej energii ekipy związkowej motywacji, ale z drugiej strony też jest właśnie bardzo istotna ze względu na wybór momentu właśnie tego strajku i że to, że pracodawca dzięki tym wszystkim etapom może w dużej mierze manipulować tym, kiedy ten strajk się odbędzie.
Tu przedłużając, tu przyspieszając, on może sobie to trochę tak spróbować wyliczyć i w niektórych miejscach to nie jest taka duża różnica, ale w miejscach takich, gdzie np. ta produkcja, np. na produkcji to czasami jest więcej zamówień, czasami jest mniej. Czasami zamówienie jest uzależne od jakiegoś, nie wiem, sezonu albo np. przed świętami jest więcej zamówień czy coś takiego i wtedy no, zdecydowanie pracownikom się opłaca, żeby to było w tym momencie, tak, na pracodawcy, żeby było w innym. I po prostu to, że jest tych elementów tak dużo i na koniec jeszcze trzeba, tam jeszcze będziemy mówić o referendum, ale że jeszcze trzeba ogłosić pięć dni wcześniej i jeszcze wszystko to po prostu sprawia, że no ten pracodawca naprawdę ma sporo swobody, żeby manipulować ten cały proces na swoją korzyść.
Tam ocyczy się zresztą szkół, przedszkoli, żłobków i uniwersytetów, że jednak ten okres wakacyjny. No strajk w wakacje na nikt nie zrobi wrażenia. No takie, znaczy zdecydowanie mniejsze, bo są jakieś tam półkolonie dla dzieci czy ten, czy dyżury wakacyjne, natomiast ten, natomiast to, to już jest zupełnie ten. Będzie hitem sezonu ogórkowego. Zupełnie inna bajka i tak naprawdę więcej, więcej wkurzymy w tym momencie rodzica, aniżeli ten, aniżeli zrobi coś dobrego dla siebie.
25:20 Referendum strajkowe
Zakładamy, że mediacje się nie udały. Pozostają strony przy protokole rozbieżności, z którym siadły do mediacji. Jaki jest następny krok? Następny krok to będzie już właśnie przystąpienie do referendum strajkowego, które jest o tyle skomplikowane, że przede wszystkim musi w nim wziąć udział 50 % zatrudnionych osób na zakładzie. Co gdybyśmy zastosowali do, jak wiem, gdyby te wymagania dotyczyły np. wyborów parlamentarnych, no to połowa rządu w III Rzeczpospolitej Inna byłaby nielegalna. Nie wybrana dlatego, że frekwencja była poniżej 10%. Dzikie rządy to były, dzikie rządy. No i tak, w szkole to oczywiście nie jest tak, że tylko ten, tylko moja szkoła i tylko moi niepedagogiczni, tylko też nauczyciele, specjaliści, wszyscy, którzy są zatrudnieni w szkole.
To samo się tyczy, czy produkcji, czy czegoś, jakiegokolwiek innego miejsca, sektora, gdzie też wszyscy muszą w tym po prostu usiąść udział. Nawet ci, którzy uważają, że… Którzy są zadowoleni. Tak, bo ich to nie dotyczy. Na przykład w szpitalu, tak? W szpitalu przecież jest tak, że są tak bardzo różne płace, że no po co miałby lekarz strajkować? No ok, jeżeli by się znalazł z jakimś wielkim sercem, oczywiście mógłby chciał się wziąć udział, no ale generalnie te grupy zawodowe, które w ramach miejsca pracy są zadowolone, są dobrze opłacane, mają jakieś przywileje, no to one bardzo często jakby z takiej swojej lojalności i dla chęci zachowania swoich przywilejów, to po prostu mogą też nie chcieć wspierać tego protestu osób.
No chociaż zakładam, że w takich miejscach jak szpitale ważna jest praca zbiorowa, tak? Więc ważna jest współpraca lekarzy z pielęgniarkami. Trochę trudno sobie wyobrazić, że pacjenci przetrwają bez pielęgniarek, więc wydaje się, że ta lojalność powinna to jednak jakaś… To bardzo różnie bywa, bo też jeszcze oprócz oczywiście pielęgniarek i lekarzy, no to też mamy opiekunki medyczne, mamy salowe, mamy osoby sprzątające, mamy dozorce, No tak, no to być bez tych wszystkich osób szpital nie istnieje. Ja mam bardziej takie z pierwszej ręki też jakieś takie doświadczenie, czy świadectwo właśnie z tych strajków Wieremiasza i Waleo, no to fabryka to trochę inny oczywiście kontekst niż szpital, ale w tej fabryce no ewidentnie pracownicy biurowi opowiedzieli się jednoznacznie po prostu po stronie pracodawcy i były jakieś pojedyncze osoby, które nie przeszkadzały, tak, ale raczej jeżeli nie przeszkadzały, to i tak się nie angażowały, nie poekazywały się, no to osoby też na przykład, no oprócz tego, że wspierały raczej tą narrację pracodawcy, no to potrafiły w czasie strajku na przykład zastępować właśnie osoby strajkujące na hali, więc no po prostu często faktycznie te różnice w miejscu pracy no są na tyle duże, że właśnie ten wymóg, żeby aż 50% osób wziął udział, ale po prostu czasami jest też tak, że jakaś grupa zawodowa ma taki bardzo wąski, wąski postulat, który innych po prostu nie interesuje, tak, i też no.
Czasami jest tak, że coś jest rozstrzelone po kraju, tak Amazon na przykład, który tych magazynów ma XY i ten, i trzeba to zrobić wszędzie, czy tak jak Dino Kauflandy, tak samo to są, to jest tych sklepów, no to nie są trzy sklepy, to w samej Warszawie też tych sklepów jest. Czyli na przykład jakby chcieć zrobić strajk w Dino, to trzeba byłoby, to nie może być to strajk dotyczący jednego sklepu? Nie, dlatego że właśnie jakby zakład pracy w tym przypadku jest interpretowany jako powiedzmy wszystkie, wszystkie miejsca.
Jako właściciel sieciówki. Tak, wszystkie jakby jednostka organizacyjna, która zatrudnia pracowników, czyli w zasadzie wszystkie, wszystkie te. I to wymaga ogromnej koordynacji, tak, trzeba się, trzeba spotkać się ze wszystkimi pracownikami, właściwie z większością pracowników, mieć zaangażowane osoby właściwie w każdym sklepie. Tak i nawet jeżeli, bo tam czasami się pojawia takie pytanie, no ale możecie online zrobić głosowanie. Ok, nawet jeżeli byłoby online, to i tak po tych ludzi trzeba jakoś znaleźć do nich, dojechać, ich zagitować, im wyjaśnić, potem się upewnić, że oni otrzymali możliwość zagłosowania, bo też to jest sprawdzone potem, czy wszyscy pracownicy otrzymali możliwość zagłosowania, więc jeżeli nagle się okaże, że a, tutaj dwa sklepy zostały pominięte, no to może zostać podważone też to refren, no czy, nie wiem, czy skutecznie, tak, no ale już byłoby jakieś problemy, już jakieś kolejne, kolejne walki, walki na tym polu prawnym.
Kolejna sprawa to jest, nie wiem, pracownicy zdalni, no są osoby, które pracują zdalnie na stałe też, więc co wtedy, jak się do nich da dostać. Jeszcze jedna sprawa, jak są, nie wiem, jakieś osoby, które wyjeżdżają, są na urlopach, też mogą powiedzieć, że no ja byłam wtedy na wyjeździe służbowym, nie miałam możliwości zagłosowania, tak, no to są wszystko takie super, po prostu wymagania, no które są, no bardzo trudne do, do, do zrealizowania i w wielu miejscach też kolejne, kolejne, jakby tak, kolejne właśnie grupy pracowników jakby odchodzą, mają, odpadają po prostu z tego, z tego prawa, no.
I ja nie mówię, że to jest niemożliwe, to jest po prostu bardzo skutecznie utrudniane, bo to nie jest tak, że to się, że to się na pewno nie uda, tylko po prostu, no jest mega ciężko do tego doprowadzić. Tak, no na przykład bardzo często jest utrudniane w ten sposób, że pracodawca nie udostępnia list pracowników, tak, czyli na przykład taki związek zawodowy, no on, jeżeli jest, powiedzmy, jesteśmy w jednej fabryce, no to związkowcy mogą postarać się do wszystkich dotrzeć, tak po prostu, no pod tą pracą, czekać tam po wszystkich zmianach, no nie wiem, spróbować jakoś się, tak, zrobić jakąś własną listę ewentualnie, tak, dowiedzieć się, no ale w takim dinu, no jeżeli pracodawca nie da tej listy pracowników, no to nawet nie wiadomo, ile to kwarum ma wynieść, tak, związek nawet nie ma takiej podstawowej informacji do tego, żeby to referendum było legalne, tak, prawidłowe.
Albo nie wpuszczą na zakład, żeby można było. A mogą nie wpuścić na zakład? Czy to jest zgodne z prawem, żeby nie wpuścić na zakład? Niby, niby nie powinni, znaczy, niby powinni wpuścić, natomiast, natomiast, no czasem stanie na parkingu jest problemem. Znaczy, bo to jest jakby taka, to jest jakby też ta sytuacja, w której właśnie pracodawca nie ma niby prawa do tego, natomiast on po prostu próbuje manipulować różnymi zapisami prawnymi w ten sposób, żeby wystraszyć albo żeby postawić przed faktem dokonanym, bo po prostu też nie boi się kar, no i przecież, no, ta sytuacja z niewpuszczeniem na zakład pracy, no to była
32:09 Bezkarność pracodawców
właśnie w Amazonie, gdzie pracodawca stwierdził, że nawet ministry nie wpuści na zakład, ministry pracy, no bo czemu? No bo to jest nasz, nasz folwark prywatny i nie, nikogo nie zapraszamy, no i to jest trochę taka logika, no, która też, to jest echo tego, co mówiliśmy na samym początku, że właśnie ta wolność i demokracja, ona się po prostu kończy na, na po prostu tym murach zakładu pracy, tak? Już w środku to już nie ma demokracji, nie ma żadnych wolności, w środku jest, panuje tylko i wyłącznie prawo własności, ale tak naprawdę nie, nie żadne inne prawa i, i to jest ciekawe, że właśnie tak naprawdę pracodawcy mają jakiś taki, no są na tyle jacyś bezczelni, że im się wydaje, że ich prawo własności automatycznie jakoś blokuje czy uniemożliwia na przykład właśnie prawa związkowe, że nagle się nie można właśnie ulotek rozdawać i, i związki dostają takie pisma, że nie możecie rozdawać ulotek, no to jakby, to jest jakby jedno z takich bardzo podstawowych związkowych po prostu narzędzi, jakby, no takich absolutnie podstawowych, ale nawet to jeszcze, co jest mało, więcej, przecież tak samo na przykład w czasie strajku w Jeremias, pracodawca próbował nakłonić reprezentację związkową do podpisania klauzuli półfności, która za karę 25 tysięcy złotych każdorazowo zakazywałaby rozmawiania z własnymi, własną jakby ekipą związkową na temat tych negocjacji, które się odbywają, czyli to kolejne, czyli nawet nie tylko się nie można rozdawać ulotek, w ogóle nie można rozmawiać z członkami własnego związku zawodowego, no to są takie…
Tamokrat w ogóle. Tamokrat w ogóle, ale no to są, to są jakby, to jest taka logika właśnie jakiejś, no tego po prostu takiego zupełnie sprywatyzowania tego, tego zakładu pracy. Tak, ale jednocześnie te, jednocześnie wszelkie kary, które są nakładane na pracodawcę, to ten, to przy zakładach, które, te, które liczą zyski, no w bardzo okrągłych sumach, to ten, to nakładanie na nich kary typu, nie wiem, pięć tysięcy, jedenaście tysięcy, to tak jakby na ciebie nałożyć karę pięćdziesiąt groszy. To ten, to no nie jest to dla ciebie kara, to ten, to po prostu myślisz sobie, kurczę, ja nie wiem, czy ja w portfelu to mam takie w ogóle, takie drobniaczki, a głupio przelew robić.
Na przykład w zeszłym roku za niedopuszczenie do stanowiska pracy Społecznego Inspektora Pracy pracodawca na przykład w jednym z takich postępowych inicjatywach pracowniczych zapłacił trzysta złotych kary. W innym przypadku czasami to jest kilka tysięcy, no ale powiedzmy, jeżeli, no to się porówna z tym, że na przykład jakiś związkowiec nie może od roku, no wejść do pracy i wspierać swojej komisji związkowej, no to, no jakby to nie jest duży, duży, duży koszt dla tego pracodawcy, także no bardziej się opłaca to prawo naginać, łamać często i wydaje mi się, że dalej takie, taka opinia jest wśród pracodawców, niż po prostu się do niego stosować, tak.
34:55 Co oznacza brak strajków
Efektem, jak wszystkim polecam oglądającym stronę strajkuj.pl, bardzo proste hasło strajkuj.pl i jest tutaj wiele napisane o strajku, ale też są efekty tego, jak bardzo brak strajków, jak bardzo niska pozycja związków zawodowych, mała ilość cały czas zrzeszonych osób w związkach zawodowych i na co się przekłada? Na niskie płace, na przymusowe nadgodziny, na najdłuższe w Europie tygodnie, tydzień pracy, na złe umowy o pracę, czyli zlecenia śmieciówki zamiast umów, po prostu normalnych umów o pracę, na łamanie prawa pracy, na antyzwiązkowe kancelarie prawnicze, które się specjalizują, jak rozumiem, w walce z pracownikami i w tym, żeby uniemożliwić im na różne sposoby protesty, no i na sprawy, które zawalają sądy.
I teraz, bo rozumiem, że jak już uda
36:05 Ostatnie przeszkody i Henryka Krzywonos
się jednak pomimo wszystkiego przeprowadzić referendum, to wtedy można przystąpić do strajku. Trzeba jeszcze właśnie ogłosić z pięciodniowym wyprzedzeniem, że chce się przystąpić, to jest jeszcze ten element. Czyli nie można pracodawcę zaskoczyć w żaden sposób? Nie, nie, no mamy pięć dni i to jest pięć dni roboczych, które należy zgodnie z ustawą, żeby właśnie do tego strajku doszło, to musimy go opowiadomić, że od takiego i takiego dnia… Czyli gdyby Henryka Krzywonos chciała teraz zatrzymać tramwaj, to musiałaby pięć dni wcześniej… Nie, rok wcześniej jeszcze powiedzieć, że jej coś nie pasuje.
Przede wszystkim musiałaby liczyć na to, że uda jej się te wszystkie protokoły rozbieżności podpisać, bo to też nie jest tak, że to się na pewno wydarzy. Nie jest tak, że mamy w naszych szeregach firmę, która zdaje się od dwudziestego roku jest w sporze zbiorowym i oni dalej są w tym sporze na pewnym etapie i tak naprawdę gdyby… To oni zdążą do amerytury dojść. Niektórzy już właśnie doszli, także tak, to jest takie never ending story. No dobrze, to teraz, bo ja Henrykę Krzywonos przywołam nie bez powodu, bo to czego ja się dowiedziałam tak na dobrą sprawę chyba niedawno, pewnie za dwa lata temu i to była wiadomość, która jednak mu trochę wstrząsnęła, czyli skąd, kto wpadł na pomysł, żeby tak utrudnić pracownikom możliwość strajkowania?
No ta ustawa, którą teraz znamy, która w dziewięćdziesiątym pierwszym roku została tak naprawdę, ona została tylko obnowiona. Ona nie została wtedy napisana i wymyślona, tylko na dobrą sprawę ona jest bardzo podobna do tej ustawy, którą w pierwszej kolejności wprowadzono za
38:09 Ustawa ze stanu wojennego
rządów Wojciecha Jaruzelskiego w stanie wojennym w 1982 roku. Żeby spacyfikować strajki. Tak, żeby po prostu spacyfikować strajki. Faktycznie można znaleźć w internecie tą ustawę z 1982 roku. One są bardzo podobne, one w ich konstrukcji, w tym jakie są tam zapisy, jakie te kolejne etapy, to te różnice są kosmetyczne. No więc po prostu dla kraju, który też głosi to, że tą wolność i ten nowy ustrój wspaniały nam właśnie wywalczyli ci pracownicy i te heroiczne strajki, no to potem podtrzymanie tej samej ustawy, która Solidarność miała zdusić i po prostu zagnablować, no jest dosyć jasnym symbolem takiego antypracowniczego charakteru po prostu tamtych rządów i tych rządów do tej pory.
No tak, no nie wiem, dla mnie to jest po prostu też element tego, że jakby problemem, są dwa główne problemy tej ustawy o
39:02 Dwa główne problemy ustawy
sporach zbiorowych. Tak, bo dużo mówiłyśmy właśnie o tym, że o tej całej czasochłodnej procedurach, w ogóle o tej takiej bardzo dużej reglamentacji, czyli od tego, że po prostu przejście przez te wszystkie etapy, procedury, wymagania, no to po prostu się bardzo długo zajmuje i nie daje żadnej elastyczności. Ale druga też część to jest właśnie takie skrajne odpolitycznienie też strajku, bo przecież w PRL -u… Strajki solidarnościowe na przykład. Tak, właśnie to jest ten element, że można strajkować tylko i wyłącznie o kilka wyszczególnionych, taka jest krótka lista, o co można strajkować.
Można strajkować o czas pracy, o opłacę, o fundusz tam świadczeń socjalnych, o kilka takich organizacji czasu pracy, o takie bardzo wąsko właśnie zdefiniowane kwestie. Natomiast już żadnym postulat, który wychodzi poza to, to nie jest jakby legalny powód do strajku. Czyli czy to kwestia emerytur, czy to kwestia aborcji, czy to kwestia jakichkolwiek innych dużych takich rzeczy, które wpływają na życie wszystkich pracowników. Dla mnie się wydaje, że na przykład ubezpieczenie zdrowotne, człowiek emerytalny, to też jest warunek pracy, istotny. No bo to, czy ja mogę chorować w ogóle będąc w pracy, to jest z jednej strony kwestia, to też jest element tego, czy ja mogę komfortowo pracować i w tej pracy się odnaleźć.
Natomiast to już nie można takie rzeczy strajkować. I to jest po prostu taki szerszy problem. Bo nie można ani o te postulaty, nie można właśnie zastrajkować solidarnościowo. Te strajki solidarnościowe są bardzo ograniczone, że tam chyba tylko można właśnie zrobić taki dwugodzinny jakiś symboliczny strajk, coś takiego, że to jest takie super ograniczone. I tylko chyba też dla, tylko i wyłącznie też dla grup takich, które mają ograniczony możliwość strajkowania właśnie, bo są jakimś takim newralgicznym, newralgicznym zawodem. No i też elementem tego odpolitycznienia jest właśnie taka skrajna formalizacja i takie skrajne uzależnienie od tych wszystkich procedur, które po prostu dla wielu pracowników i dla komisji związkowych mają taki charakter po prostu taki mrożący, tak?
No bo to po prostu uzależnia cały ten proces od super częstego i intensywnego wsparcia prawników. Prawnicy też kosztują swoje. My w Inicjatywie Pracowniczej mamy to szczęście, że mamy świetną ekipę prawną prawników, którzy bardzo wspierają, ale wiele komisji musi płacić po prostu rynkowe stawki z własnej kieszeni. Większość pewnie komisji w Polsce za takie usługi, więc to też nawet nie jest na każdą kieszeń. I w pewnym sensie to też tak jakby to przesuwa to miejsce, że tą areną walki o te prawa już nie jest to miejsce pracy, ten zakład pracy, tylko trochę się stają sądy, urzędy, jakby właśnie sale rozpraw i nagle cała ta energia, taka dynamika tego konfliktu, tej niezgody jest po prostu opacyfikowana i taka rozbrajana przez to, że ostatecznie to się potem sprowadza do wielomiesięcznego ślęczenia, bo nad jakimiś papierami, których się nie rozumie, bo jak ktoś kiedyś widział jakieś pisma prawnicze, sądowe, no to trzeba naprawdę się super na tym znać.
I osoba, która pracuje na pełen etat, ogarnia dom i jeszcze zajmuje związkową praktykę, no to się nie nauczy nagle z dnia na dzień tutaj całego.
42:19 Strajk kobiet, Islandia i Argentyna
W Polsce był strajk kobiet, ale on był tylko nominalnym strajkiem, bo tak naprawdę, no pamiętam, że czarny piątek, to już było bardzo dawno temu, ale wielu pracodawców zgodziło się na to, żeby to było jakby poza strajkiem, tak? W sensie, że zgodziło się na odejście z miejsc pracy, żeby można było przyjść i pokazać swój sprzeciw. Ale strajk tak naprawdę nigdy nie był strajkiem. W 75. roku właśnie na Islandii to był taki strajk, że ponad jakieś 90% kobiet w całym kraju właśnie zastrajkowało. I to było niezależnie od tego, czy pracowały, czy nie.
Po prostu 90% kobiet w całym kraju właśnie na Islandii zrobiło taki strajk, no generalny, no ogromny, tak? I to było właśnie zarówno w miejscach pracy, jak i też jeżeli chodzi o, nie wiem, no ugotowanie, odwożenie do szkoły i te wszystkie takie typowo opiekuńcze prace takie, tak. Argentynki, które pracowały, znaczy protestowały w tym samym czasie co my, w końcu też odwołały się do strajku. Tak. I mają aborcję. Tak, no myślę, że to jest zdecydowanie… Ja też bardzo… Myślę, że to jest ważny też ten temat strajku właśnie dla aborcji, bo to pokazuje, że ten strajk teraz jest bardzo nierealistyczny, bo jest bardzo zawężony i nieumożliwia tych politycznych tematów i że to jest jakiś taki temat, który jest super ważny dla wielu osób w Polsce i że ten…
Dzięki temu, że byłby strajk bardziej dostępny, no to można byłoby mieć kolejne narzędzie walki o ten postulat. Ale z drugiej strony… A druga sprawa jest też taka, że to w drugą stronę pozwala na włączenie też tych postulatów takich właśnie dotyczących praw kobiet też do ruchu związkowego, ruchu pracowniczego, więc mam wrażenie, że w ogóle ten strajk o aborcji jest bardzo dobry w dwie strony, tak? Jest świetny dla ruchu feministycznego i też dla ruchu związkowego, żeby te po prostu dwa środowiska mogły się wspierać i korzystać ze swoich doświadczeń i ze swoich po prostu silnych stron.
44:25 Postulaty: wolność strajków politycznych
No dobrze, czyli czy mamy jakiś postulat tutaj? Czy coś można zrobić w sprawie tego, żeby strajki wróciły? Czy chcemy, żeby strajki wróciły i czy chcemy, żeby one wróciły po prostu tylko, nie wiem, żeby zaczęć o nich mówić, czy chcemy, żeby one wróciły też formalnie? No to jest, pierwsze co jest ten postulat jeden, to jest wolność organizacji strajków politycznych właśnie, czyli tych wszystkich, które rozumiemy jako strajk generalny, strajk solidarnościowy. Właśnie ten strajk polityczny to jest klucz do szeregu postulatów społecznych, politycznych, które mamy po prostu. To jest narzędzie, które może nas przybliżyć do realizacji wielu, wielu postulatów, które są obecne od lat, ale z którymi nic się nie dzieje i po prostu na które, na które ta władza nie jest jakaś receptywna, nie reaguje wystarczająco tak, jak byśmy chcieli.
Więc po prostu zamiast czekać, aż oni to wreszcie zrobią i się przychylą łaskawie do naszych żądań, to po prostu często jest, no tak to, to trzeba ich po prostu zmusić do tego, żeby zrealizowali pewne postulaty, tak samo jak trzeba pracodawcę czasami zmusić, żeby szanował prawa pracownicze. Inne postulaty to jest, po pierwsze, znieść wymóg referendum strajkowego i to jest takie absolutne minimum, że nawet jeżeli by ta już ustawa miała zostać w takim kształcie, w jakim jest, to chociaż zniesienie tego referendum strajkowego to jest już ogromne też ułatwienie, ale generalnie chcielibyśmy oddzielić, tak jak mówiłam, w ogóle procedurę sporu zbiorowego od strajku, żeby ona była sobie, a żeby strajk też był możliwy poza tymi restrykcjami.
Chcemy też wolności strajkowania dla pracowników budżetówki, dlatego że te restrykcje na pracowników budżetówki są dużo bardzo za daleko idące. Przykładem chociażby jest to, że pracownicy sądów nie
46:05 Kto nie może strajkować
mogą strajkować i oczywiście sędziowie no to strajkować pewnie nie będą mogli, no i jest to jakoś jasno z różnych powodów. Natomiast dlaczego osoba pracująca właśnie na recepcji, czy osoba sekretarka, czy sekretarzyna, czy ktokolwiek, którzy tam po prostu wykonują innego rodzaju obowiązki, no to jest taki przykład, który jest po prostu… I zabierają pracę do domu. Tak, jest po prostu nielogiczny. I ostatnia rzecz to jest wolność strajkowania bez represji. Po prostu chcemy większych też kar i większej możliwości tego, żeby podciągać do odpowiedzialności po prostu tych pracodawców, którzy się nie stosują do prawa po prostu.
No i w ramach jeszcze mogłabym tylko powiedzieć, bo też mówiliśmy o tej… Czy to jest jakaś inicjatywa ustawodawcza na przykład w tej kwestii?
46:57 Kampania strajkuj.pl i projekt ustawy
Tak, tak. Właśnie strajkuj.pl to jest kampania społeczna, która wspiera komitet do zakazu strajków i ten komitet składa się z reprezentantów, członków czy członki różnych związków zawodowych, ale nie tylko. Między innymi w składzie tego komitetu są członkowie inicjatywy pracowniczej, ale też i Solidarności, ale też Konfederacji Pracy, też Sierpnia 80, więc to jest taki ponadzwiązkowy, ponad też te osoby, które w ogóle nie są w żadnym związku zawodowym, więc ten komitet jest takim bardzo taką jednostką, która zrzesza bardzo wiele grup właśnie też zainteresowanych tą ustawą i nasza właśnie kampania strajkuj.pl wspiera komitet w dążeniu do tego, zbieramy podpisy i chcemy po prostu jak zbierzemy tyle podpisów ile trzeba złożyć ten projekt Domaszoka Sejmu i chcielibyśmy, żeby został on rozpatrzony i żeby otworzyć po prostu Ile jest czasu na zebranie podpisów?
No jeszcze mamy trochę czasu.
48:01 Jak się zaangażować
Czy można taki formularz pobrać ze strony? Tak, na stronie wszystko jest dostępne, mamy też nasze media społecznościowe strajkuj.pl i tam są też stałe miejsca zbiórek, mamy stałe miejsca zbiórek w Warszawie i w Poznaniu i też w kilku innych miastach. W innych miastach mniejszych albo w takich miejscach, których nie ma stałych miejsc zbiórek, to po prostu publikujemy na bieżąco, gdzie można nas spotkać, natomiast właśnie można niestety wymagania takie są co do tych inicjatyw, że nie można zbierać podpisów online, mimo, że to nie jest petycja niestety czy list taki, który można podpisać online, więc niestety po prostu nie mamy możliwości.
Trzeba przyjść i po prostu podpisać lub można wejść właśnie na stronę strajkuj.pl i ściągnąć stamtąd taką kartę do podpisu. I podpisać się samemu, ale też zachęcić do podpisu mamę, babcię, wujka. Która jest też opisana na stronie, co krok po kroku zrobić i jak tę kartkę po wydrukowaniu i zebraniu podpisów później potraktować, gdzie ją przede wszystkim odesłać. Zachęcamy, zachęcamy do tego, żeby nie być tylko i wyłącznie tanią siłą roboczą, ale być obywatelami i obywatelkami z pełnymi możliwościami. Zachęcamy, strajkuj.pl. Bardzo, bardzo wam dziękujemy. Państwu dziękujemy. Do widzenia.
Działaj: Demokracja i państwo prawa
Zobacz apele w obronie demokracji i praworządności na naszademokracja.pl.
Cafe Akcja to podcast i kanał wideo Akcji Demokracji. Rozmowy prowadzi Katarzyna Przyborska. Wszystkie odcinki: youtube.com/@CafeAkcja i Spotify. Wszystkie rozmówczynie i rozmówców, z tematami, znajdziesz na stronie Cafe Akcja: rozmówczynie i rozmówcy. Petycje i apele, o których mówimy w rozmowach, są na naszademokracja.pl.