Stop wykorzystywaniu wizerunku dzieci przez trójmiejskie placówki
Wnosimy o skierowanie przez Prezydenta Miasta Gdańska, Prezydenta Miasta Gdyni oraz Prezydenta Miasta Sopotu pisma rekomendującego powstrzymanie się od publikowania wizerunku dzieci na swoich stronach internetowych i w mediach społecznościowych do:
- trójmiejskich placówek oświatowych, opiekuńczo-wychowawczych, kulturalnych i sportowych;
- organizacji pozarządowych realizujących zadania polegające na pracy z dziećmi, finansowanych z miejskich dotacji.
Dlaczego to jest ważne?
Zdjęcia dzieci wykonywane podczas zajęć i wydarzeń organizowanych przez wyżej wymienione placówki trafiają na ich strony internetowe oraz profile w mediach społecznościowych. Publiczne udostępnianie takich materiałów tworzy trwały ślad cyfrowy dziecka i wiąże się z ryzykiem utraty kontroli nad tym, gdzie i w jakim kontekście jego wizerunek będzie dalej wykorzystywany. Raz opublikowane materiały mogą być kopiowane, zapisywane i rozpowszechniane poza kontrolą placówki czy rodziców, a także modyfikowane w krzywdzący dla dzieci sposób lub umieszczane w nielegalnym obiegu cyfrowym. Najmłodsi nie są jeszcze w stanie samodzielnie ocenić długofalowych konsekwencji takiej obecności w internecie.
Zagrożenia te zostały dostrzeżone przez ustawodawcę, który wprowadził już całkowity zakaz publicznego udostępniania wizerunku dzieci przez żłobki, kluby dziecięce i punkty opieki dziennej nowelizacją ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, podpisaną przez Prezydenta RP w sierpniu 2026 roku. Przepis ten nie ma formy odrębnego rozporządzenia, lecz rangi ustawowej, co oznacza, że zgoda rodzica nie pozwala już placówce na publikowanie zdjęć malucha w celach promocyjnych czy marketingowych. Postulujemy objęcie ochroną również starszych dzieci.
Obecne rozwiązania oparte o uzyskanie zgody rodziców lub opiekunów prawnych na publikację wizerunku nie są wystarczające. Zgoda ta często traktowana jest jako standardowy element dokumentacji i/lub przedstawiana rodzicom jako naturalna część funkcjonowania placówki. Brak zgody na publikację wizerunku nie powinien wiązać się z żadnymi negatywnymi konsekwencjami dla dziecka ani ograniczać jego udziału w życiu placówki – co obecnie wielokrotnie ma miejsce.
Ponadto, robienie zdjęć oraz tworzenie materiałów promocyjnych nie należy do ustawowych obowiązków nauczycieli, wychowawców i osób prowadzących zajęcia dla dzieci. Osoby pełniące opiekę nad dziećmi powinny móc poświęcić im swoją pełną uwagę oraz modelować powstrzymywanie się od korzystania z telefonu w czasie pracy i nauki.